Mesaj: #1
Akdeniz Fokları


DIŞ GÖRÜNÜŞÜ(MORFOLOJİSİ)

Boyu 2-3 m.

Agirligi 200-300 kg.

Erginlerin vücudunu 0.5 cm. kisa ve sert killar kaplar.Vücudun her iki yaninda ön yüzgeçleri (ön üyeler) ve arkada ise iki parça halinde arka yüzgeçleri (arka üyeler) yer alir.Su üstünde görüldügünde en belirgin özellikleri iri kafalari, uzun biyiklari ve kömür gibi siyah gözleridir.Ergin disi ile erkekler arasinda belirgin bir boy ve kilo farki yoktur ancak karakteristik renk ayrimlari mevcuttur.Karada yatarken vücudun iriligi ve tombul görünümü göze çarpar.

Erkek :

Siyaha yakin koyu kahverengindedir.Karin bölgesinde belirgin bir beyaz leke vardir.



Dişi :

Açik kahverengi veya gri tonlardadir.Karin altlari da boyundan kuyruga kadar sirta göre daha açik hatta beyaza yakin renktedir.Ayrica üstte bel bölgesinde çiftlesme sirasinda erkeklerin neden oldugu tirnak izleri bulunur.



Genç :

Yaklasik iki aylikken tüy degistirmeye baslar.Bir-iki ay içinde uzun siyah killarin yerini kisa ve parlak gri killar alir.

Yavru :

Dogdugunda boyu yaklasik 80-90 cm.ağırlığı yaklasik 20 kg.dir.Karin bölgesinde bariz bir beyaz leke vardir.Tüm vücudu havlu gibi 1-1.5 cm. uzunlugunda parlak siyah killarla kaplidir.



Yaşama Alanları

Üzerinde yapilasma olmayan,insanlarin kolay ulasamadigi veya insan faaliyetlerinden uzak kalmis,üreme ve/veya barinmalari için kiyi magara ve kovuklarina sahip,sessiz ve tenha kayalik sahillerde yasarlar.Beslenmek için issiz kayalik sahillerin disina çikar,kumluk, çakillik kiyilar ve nehir agizlarina da ugrayabilirler.Birincil yasam alani; issiz ve yapilasmamis kayalik kiyilardir.Dar yasam alanlari içinde barinamazlar.Makul büyüklükte ve uygun kiyi alanlarinin olmasi durumunda varligini sürdürebilir ve güvenle yavrulayabilir.



Yok Olma Nedenleri

Akdeniz fokunun bir insan ömrü süresi içinde dünyada yok olma sinirina gelmesi gerçekten trajik bir olaydir.Bu nadir türü yok eden nedenler ne yazik ki dogal degildir. Akdeniz fokunun tek düsmani insandir!..Birbirini tamamlayan 5 faktörün bilesimi sonucunda bu ender deniz canlisi, kiyilarimizla birlikte yok olmaktadir

1.Yasam Alanlarinin (Kiyilarin) Isgali:

Foklarin yasam alanlari dogal yapisini koruyan sakin kiyilardir.Bu kiyilara açilan YOL ve insa edilen IKINCI KONUTLAR veya TURISTIK TESISLER, Akdeniz foklari tarafindan bu yörelerin terk edilmesine neden olmaktadir.Bu olumsuz faktör ayni zamanda binlerce yillik kültürel geçmise sahip Anadolu kiyilarindaki antik yapitlarin ve kültürel degerlerin, verimli tarim alanlarin TAHRIP EDILMESINE neden olmaktadir.Akdeniz foklarinin yasadiklari alanlar kamuya ait hazine arazilerinden olusur. Bu alanlar satildigi ya da kiraya verildigi taktirde, Akdeniz foklarinin tutunduklari son dallar da kesilmektedir .

2. Yasadisi ve Asiri Su Ürünleri Avciligi:

Denizlerimizde yillardir yapilan ve hala süregelen kanunsuz ve bilinçsiz suürünleri avciligi ( kanunsuz yöntemlerle yapilan trol,trata,gir-gir avciligi ve zaten yasak olan dinamitçilik ve tüplü/ ışıklı zipkincilik ) sonucunda denizlerdeki balik stoklari ciddi bir azalma gösterilmistir.Dolayisiyla kiyilarda avlanan hem fok (ve beslenme aginin en üstündeki benzeri canlilar) ve hem de küçük kiyi balikçisi çok zarar görmektedir; foklar besinsizlikten aç kalmakta,kiyı balikçisi ise geçim sikintisina düsmektedir.

3. Öldürülmeleri ve Aglara Takilarak Kaza Sonucu Ölümler:

Balik stoklarindaki azalmadan dolayi,ayni sularda avlanan fok ve küçük balikçi arasindaki rekabet.Aglarin Akdeniz foklarinin magaralarinin etrafina birakilmasindan dolayi yavru foklarin aglara takilmasi

4. Fok Magaralarina Turistik Dalislar:

Foklarin yasadiklari (yavruladiklari, dinlendikleri veya beslendikleri) mekanlar denizden girilen kiyi magaralaridirFok magaralari turizm baskisi altinda büyük darbe görmüs ve bir çok magara dalgiç turistlerin yol açtiklari rahatsizliktan dolayi foklar tarafindan kullanilamaz hale gelmistir.Kanunen yasak olmasina karsin bilerek veya bilmeyerek pekçok dalis firmasi özellikle Bodrum, Marmaris, Fethiye, Kas ve Alanya civarinda fok magaralarina turistik dalislar yaptirmakta ve bu konuda hiçbir uyari almamaktadir

5. Deniz ve Kiyilarin Kirlenmesi:

Denizlerin ve özelde fok yasam alanlarinin kirlenmesi sonucunda foklar bölgeyi daha az kullanmakta veya terk etmektedirlerDenizlerimizde yaygin olmayan bu sorun su ana kadar somut olarak birkaç yerde karsimiza çikmistir.Ancak, potansiyel bir tehdit olarak karsimizda durmaktadir.Ayrica az da olsa, Akdeniz foklarinda agir metal birikimi tesbit edilmistir.

Türkiye Dağılımı ve Nüfusu

44-50 arasinda Akdeniz foku bireyi tanimlanmis olup, kiyilarimizda 50-100 civarinda fok yasadigi tahmin edilmektedir.Dünya nüfusu 450-500 birey; Türkiye nüfusu bu sayinin 1/5'dir.Türkiyekiyilarinda Akdeniz foku dagilimi kiyi boyunca süreklilik yerine belirli bölgelerde yogunlasma özelligi gösterir.



1.Marmara'da; Marmara Adalari ve Mola Adalari ile Biga Yarimadasi kuzey sahillerinde,
2.Ege'de; Gelibolu Yarimadasi Ege kiyilari ile Behramkale arasinda ve Yeni Foça ile Datça arasinda,
3.Akdeniz'de; Datça ile Kemer arasinda, Alanya ile Tasucu arasinda ve Hatay Samandag ile Suriye siniri arasinda, kalan sahillerde var olma mücadelesi vermektedir.

KaynakDTÜ SU ALTI TOPLULUĞU