2 sonuçtan 1 ile 2 arası

Konu: Akvaryumunun Cam Kalınlığını Nasıl Hesaplanır?

  1. #1
    __BALIKCI FORuM__ kenane - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Aug 2009
    Mesajlar
    2.419
    Tecrübe Puanı
    352

    FF(ish) Akvaryumunun Cam Kalınlığını Nasıl Hesaplanır?

    Akvaryumunun Cam Kalınlığını Nasıl Hesaplanır?
    Yazar: Warren Stillwell
    Çeviri: Kemal SAKA


    GİRİŞ:
    Uzun zamandır akvaryumda cam kalınlığının ne olması gerektiği konusu bir muamma idi. Pek çok tablo ve rehber vasıtası ile verilen ölçülerde bir akvaryum için cam kalınlığı belirtilirdi. Bu tablolar ve rehberlerdeki en temel sakınca belli bir “güvenlik faktörü” nün hesaplamaya bir parametre olarak dahil edilememesi, veya tablodan bulunan değerin güvenlik faktörünün kaç olarak hesaplandığının belirtilmemesidir.

    Bu makale akvaryum cam kalınlığının hesaplanması konusunu (akvaryum tasarımı sözkonusu olduğunda) ciddiye alanlara, doğru cam kalınlığını, KENDİLERİ İÇİN KABUL EDİLEBİLİRGÜVENLİK FAKTÖRÜ’nü hesaba dahil ederek hesaplamalarını sağlamaya niyetle oluşturulmuştur.

    Buradan kendi kendinize hesapla elde edeceğiniz bilgi size sadece bir rehberdir…Yazar (veya çevirmenin) mutlak başarı için garanti ettiği bir bilgi değildir. Hesaplamalar, münhassıran ispatlanmış mukavemetleri hesaba dahil ederek yapılmış olmakla birlikte, bu metod üretim hataları veya akvaryum montaj hataları gibi unsurları hesaba dahil etmez.


    CAMIN DOĞASI:

    Cam sert ama kolay kırılır bir maddedir. Çok az eğilebilir ama pek çok metalde olduğu gibi şeklini değiştirme kapasitesi sahip değildir. Bir noktaya kadar eğilir ve akabinde kırılır. İşte bu “eğilme gerilmesi” kalınlık hesabında odaklanacağımız konu olacaktır.

    Cam, mukavemet konusunda geniş bir değişkenlik aralığına sahiptir. Aynı tarzda üretim yapan üreticilerin örnekleri bunu ispatlamıştır (Bunun için üretilen camın özelliklerine bakmak gerekir, -Çekme Dayanımı 19.3’den 28.4MPa’ya kadar değişken olabilmektedir).

    Cam, gerilme (çekme) konusunda zayıftır. Kırılma noktasına kadar, elastiktir ve sünmez. Sürekli olarak şekil değiştirmeye zorlanamaz.

    Camın mukavemetinin değişkenliğinin, üretim hattındaki işlemlerin limitleriyle alakalı olduğu düşünüldüğünde cam kalınlığı hesaplamalarında uygun güvenlik faktörünün üreticilerden öğrenilerek hesaba katılmasının önemi anlaşılmış olur. Genellikle ortak kullanılan faktör: 3.8’dir. Bu mükemmel bir garanti olmasa da, hasarlı veya çok fakir cam kalitesi riskini bertaraf eder. Esasen başarısızlığa götürecek, esas hasarlar çizikler ve talaşlardan kaynaklanır. Ayrıca cam yüzeyine noktasal bir yükleme, camı iflas ettirebilecektir. Bu sebeple, akvaryum ların altlarına köpük, polystryene folyo vb. gibi malzemeler konularak noktasal basınç yapabilek bir kir veya kum tanesi gibi maddelerin yapabileceği noktasal basınçlar durdurulur.

    Ayrıca, akvaryum yapıştırılırken (genellikle silikon) en az kalınlık (0.5-1mm) kriterine riayet edilmelidir. Bu sayede cam kesiminden kaynaklanabilecek düzensizlikler tolere edilebilir.

    Daha düşük güvenlik faktörü seçilebilir (cam kalınlığını düşürmek için) ANCAK VE ANCAK cam mükemmel kalitede ise ve dahili dayanımlar yoksa. Bununla beraber, güvenlik faktörünü düşürmek tasarımcının üstlendiği bir risktir.

    Dirençli cam (temperli) standart cama göre daha güçlüdür. Ancak bununla beraber, kesilemez. Eğer bir cam temperlenecekse (güçlendirilecekse) öncesinde istenilen ölçülerde kesilmesi gerekir. Dirençlendirilmiş cam, standart cama göre 5 kat daha çekme dayanımına sahiptir. Standart camların, akvaryumlarda çok önemli bir avantajı vardır. Raconlu kırılır. Tipik olarak, dikey veya yatay. Dirençlendirilmiş cam ise tamamen kırılır. (Bunu tuz buz olmuş gibi görülen otomobil öncamlarında görmüş olanlarınız olabilir.)

    Camın, metallere göre çok daha düşük uzama/kısalma kapasitesi vardır. Bu eğer akvaryuma metal bir çerçeve yapılacaksa önemlidir; Eğer yapılacaksa, genellikle akvaryumun çalışacağı sıcaklık aralığında çerçevelenmesi (veya çalışmayacaksa saklanması) gerekir.

    Kullanılacak olan yapıştırıcının kalınlığına, akvaryum tankının boyuna göre karar verilir. En yaygın olarak kullanılan yapıştırıcı, silikondur. Yapışma yüzeyinin kalınlığı, uzunluğu arttıkça değişecektir. Genel olarak her bir metre için 2-3 mm silikon kalınlığı tercih edilir. Burada amaç, silikonun cam ve metal arasında meydana gelecek olan çekme kuvvetlerini bertaraf edebilmektir.

    Camın Fiziksel Karakteri:
    Yoğunluk: 21 °C’de yaklaşık 2.5 t/m3
    Lineer Genleşme Katsayısı: 86 x 10-7 m/°C
    Yumuşama Noktası: 730 °C
    Elastisite Modulü (Young Modulü): 69 GPa (69 x 10 9 Pa)
    Poison Oranı: 0.22 - 0.23
    Basınç Dayanımı: 25 mm küp için 248 MPa (248 x 10 6 Pa)
    Çekme Dayanımı: 19.3 - 28.4Mpa
    Çekme Dayanımı (Temperli camda): 175 MPa


    Tasarım Kaygıları:
    Burada bahsedilen hesap yöntemi, camın çevresi boyunca her dört kenardan desteklendiğini kabul eder. Çevre bağlantılarının basma veya çekme yükü altında olması, hesaplamaları değiştirmez, hesaplamalar aynıdır. Tipik cam akvaryumlar, birleşim yerlerinde çekme-basma veya kayma gerilmelerine veya hepsine birden maruzdurlar. Bu hesap yöntemi tamamen camları tutan silikonun mukavemetine dayanır; silikonla bağlantı, kullanılabilecek en zayıf yapıştırma şeklidir. Metal çerçeveli akvaryumlarda silikon bir tür sıkışmaya maruz kalır. Bu tip akvaryumlarda silikon herhangi bir kuvvet taşımaz, sadece yapıştırıcı ve yalıtıcı vazifesi görür.

    Taban camının kalınlığı, ikinci bir hesaplama seti ile hesaplanır. Fakat bu ikinci yöntemi, alttan iyi bir biçimde üniform olarak desteklenmiş bir taban camına sahip akvaryumlar için kullanmaya gerek yoktur. Bunun için tankın oturacağı yüzey mümkün olduğunca düz olmalıdır. Çok büyük akvaryumlarda bunu sağlamak oldukça zor olabilir. Bu durumda polistiren köpük ve tank tabanı arasına dökülünce kendiliğinden düz zemin halini alan bir dolgu maddesi uygulamak gerekebilir. Bu, akvaryum yerine yerleştirilmeden hemen önce uygulanmalıdır ki tankın ağırlığı ile zemindeki düzensizlikler bertaraf edilebilsin. Akvaryumu doldurmadan önce dolgu maddesinin kuruyup son halini almasına kadar gerekli süreyi beklemek gerekir. Eğer taban camı sadece dört köşeden desteklenecekse, o zaman ikinci hesap yöntemini kullanınız. Elde edilen taban camı kalınlığı, rahatlıkla üniform taban destekli tanklar için de kullanılabilir. Bu durum, güvenlik faktörünü oldukça artıracaktır. Akvaryum tankı, tabandan üniform olarak desteklenecekse, en büyük yan cam için bulunan cam kalınlığı taban camı için de kullanılabilir. Ancak bu durumda yükün bir kısmını destekleyici taban taşıyacağından buna dayanabilecek kadar sağlam olması gerekir.

    NOT: Hesaplamalar, suyun camın üst seviyesine kadar dolu olduğunu kabul eder. Diğer durumlar, bu makalenin konusu dışındadır.

    Burada bahsedilen hesap yöntemi, camın çevresi boyunca her dört kenardan desteklendiğini kabul eder. Çevre bağlantılarının basma veya çekme yükü altında olması, hesaplamaları değiştirmez, hesaplamalar aynıdır. Tipik cam akvaryumlar, birleşim yerlerinde çekme-basma veya kayma gerilmelerine veya hepsine birden maruzdurlar. Bu hesap yöntemi tamamen camları tutan silikonun mukavemetine dayanır; silikonla bağlantı, kullanılabilecek en zayıf yapıştırma şeklidir. Metal çerçeveli akvaryumlarda silikon bir sıkışmaya maruzdur. Bu tip akvaryumlarda silikon herhangi bir kuvvet taşımaz, sadece yapıştırıcı ve yalıtıcı vazifesi görür.

    Taban camının kalınlığı, ikinci bir hesaplama seti ile hesaplanır. Fakat bu ikinci yöntemi, alttan iyi bir biçimde üniform olarak desteklenmiş bir taban camına sahip akvaryumlar için kullanmaya gerek yoktur. Bunun için tankın oturacağı yüzey mümkün olduğunca düz olmalıdır. Çok büyük akvaryumlarda bunu sağlamak oldukça zor olabilir. Bu durumda polistiren köpük ve tank tabanı arasına dökülünce kendiliğinden düz zemin halini alan bir dolgu maddesi uygulamak gerekebilir. Bu, akvaryum yerine yerleştirilmeden hemen önce uygulanmalıdır ki tankın ağırlığı ile zemindeki düzensizlikler bertaraf edilebilsin. Akvaryumu doldurmadan önce dolgu maddesinin kuruyup son halini almasına kadar gerekli süreyi beklemek gerekir. Eğer taban camı sadece dört köşeden desteklenecekse, o zaman ikinci hesap yöntemini kullanınız. Elde edilen taban camı kalınlığı, rahatlıkla üniform taban destekli tanklar için de kullanılabilir. Bu durum, güvenlik faktörünü oldukça artıracaktır. Akvaryum tankı, tabandan üniform olarak desteklenecekse, en büyük yan cam için bulunan cam kalınlığı taban camı için de kullanılabilir. Ancak bu durumda yükün bir kısmını destekleyici taban taşıyacağından buna dayanabilecek kadar sağlam olması gerekir.

    NOT: Hesaplamalar, suyun camın üst seviyesine kadar dolu olduğunu kabul eder. Diğer durumlar, bu makalenin konusu dışındadır.

    Terimler:
    Uzunluk mm (L): Tankın uzunluğu.
    Genişlik mm (W): Tankın önden arkaya genişliği.
    Yükseklik mm (H): Toplam su derinliği, tabandan yan camların en üst noktasına kadar.
    Kalınlık mm (t): Camın kalınlığı.
    Su Basıncı(p): Kuvvet, Newton (N) cinsinden.
    İzin verilen Eğilme Gerilmesi (B): Gerilme Mukavemeti / Güvenlik Faktörü
    Elastisite Modülü (E): Elastik mukavemet

    Camın uzunluk / yükseklik oranı, mukavemetine etki eder. Aşağıdaki tablo, hesaplamalarda kullanılacak olan alfa ve beta sabitlerini bu orana bağlı olarak vermektedir.













    Aşağıdaki tabloda, bu formülasyona göre hesap edilmiş bazı ölçülere göre çıkabilecek cam kalınlıkları görülebilmektedir.




    HESAPLAYICI LİNKİ EXCEL DOSYASI


    - Tablo'da sol tarafta yer alan ve koyu boyadığım alana girdiğiniz ölçülerle
    cam kalınlıklarınızı hesap edebilirsiniz.
    - Tablo'da sağ tarafta yer alan ve daha az koyu boyadığım alan ise şu işe yarıyor:
    Yapılmış bir akvaryumda, güvenlik faktörü kaç kabul edilmiş onu bulabilirsiniz.

    Peki bu ne işe yarar?

    Bence şu işe yarayabilir. Kendi kararlarınızı verirken çok zorlandığınızda, piyasada güvenilir kabul edilen akvaryum imalatçısının, sizin ölçülerinize yakın akvaryumlarının ölçülerini öğrenip buraya girip, daha sonra bu imalatçının güvenlik faktörünü KAÇ SEÇTİĞİNİ bu trikle, öğrenebilirsiniz. Daha sonra, aynı güvenlik faktörünü benimsiyorsanız sizde kendi akvaryumunuzda bu güvenlik faktörünü girerek sol taraftan olması gereken cam kalınlıklarınızı hesaplayabilirsiniz. Muhtemelen bu kalınlıklar, akvaryumu o imalatçı yapacak olsa aynı zamanda seçeceği cam kalınlığıdır. (Bu durumda akvaryum imalatçısı, kuşak kullanmışsa sizinde kullanmanız gerekir.)

    Özellikle büyük su kütlelerini yaşam alanlarımıza dahil ettiğimiz zamanlarda, güvenlik kaygılarının bertaraf edilmesine yardımcı olmasını temenni eder; Ve ayrıca Sn. Kara'ya desteğinden ötürü bir kez daha teşekkür ederim.

  2. #2
    S- Moderators Ali41 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jun 2009
    Yaş
    59
    Mesajlar
    2.353
    Tecrübe Puanı
    333
    paylaşım için teşekkürler

    Ali TEZER

    KOCAELİ / İZMİT


Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Renkler su altında nasıl görünür
    By kenane in forum Balıkçılık Hakkında Genel Bilgiler
    Cevap: 4
    Son Mesaj: 19.07.10, 00:25
  2. Avrupa birliği tarım ve balıkçılığı nasıl yönetiyor?
    By kenane in forum Güncel Deniz Haberleri
    Cevap: 2
    Son Mesaj: 02.06.10, 08:31
  3. Kabuklu deniz ürünü ihracatı nasıl olur?
    By kenane in forum Diğer Balık ve Canlılar
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 09.09.09, 18:52
  4. Kasırga nasıl oluşur ?
    By Hıcaz in forum Metoroloji
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 23.08.09, 14:57

Bu Konudaki Etiketler

Bookmarks

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  
BALIKCI FORUM