PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : balık kırgını



balıkcı
08.11.08, 21:48
KIRGIN NASIL OLUR

Kırgın meselesini iki gruba ayırabiliriz. Birincisi sıradışı kırgınlardır. Havahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif su vs durumlarına görehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif olmaması gereken bir sebepten ortaya çıkan kırgınlar. Bunlar genellikle insan kaynaklı olurhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif denize zehirli atık vs. bırakılması nedeniyle. Bunlara sıradışı dememdeki sebep doğal etmenlere bağlı olmamaları balıklaır çok ani ve gafil avlayarak telef edebilmeleridir.
Elbette diğer grup ise sıradan kırgınlar oluyor haliyle. Bunlar isehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif havahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif su vs. ortamlarının bilinen değişimlerindehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bazı yerlerdeki balıkların kırgına uğramasıdır. Ki bizim asıl üzerinde durmamız gereken konu budur.
Balıklar sıradan bir kırgına üç şekilde uğrar. Oksijensiz kalarakhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif soğukta kalarakhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif tatlı suda kalarak..
Oksijensiz kalma durumuhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif sıklıkla denizdeki insan kaynaklıda olabilen pislikler nedeniyle ortaya çıkar. 2002 yılında kağıthane deresinde yaşanan kırgınhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bu şekilde ortaya çıkmışhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bölgeye karışan insan ürünü pislik miktarı değişmemesine rağmenhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bu pisliği dağıtan akıntıların vs azalması nedeniylehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif balıklar kırgına uğramıştır. Marmara’da lez denen bioyojik tabanlı kirlilikte benzer bir açıklıktır. Zira evslehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif insani atık olsunhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif ölüp çürümeye başlayan planktonhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yosunhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif deniz anası vs. olsunhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif çürüme sürecinde oksijeni hızla tüketir ve balıkların boğulmasına sebep olur.
Bir diğer oksijensiz kalma durumu bazı bölgelerdehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif ama daha ziyade yüksek yüzey akıntısı olan geniş bölgelerde görülür. Genellikle bu akıntıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif altta durağan bir su kütlesinin varlığına işaret eder. İki kütle karışmadığı için alt kütlenin oksijeni yetersizdir. Eğer bu kütleyi besleyen bölgede veya bahse konu bölgedehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif fırtınalarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif gelgit vs. nedeniyle alttaki oksijensiz kütle yüzeye kadar yükselirse veya yüzey suyuna karışırsahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bölgedeki balıklar oksijensizlik yüzünden telef olurlar.
6 kasıma 1989′da Kartal civarında yaşanan kırgın böyle bir durumun sonucu olarak tahmin edilmektedir.
Olayın meydana geldiği gün ve öncesinde Marmara’da 8-9 şiddetinde Yıldız-Poyraz fırtınası esmiştir. Söz konusu bölgede karadan denize doğru esen bu şiddetli rüzgarın etkisi ilehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yüzey su kütlesi Çanakkale Boğazı yönünde sürüklenmiş ve deniz yüzeyinde bir eğim meydana gelmiştir. Bu etki nedeni ilehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif söz konusu bölgede düşen su seviyesinihttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bileşik kaplar prensibine göre dengeye getirmek üzerehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif derin tabakalarda yer alan su kütleleri yüzeye doğru yükselmiştir.
Bu olaya upwelling etkisi denir. Basitçehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yüzeydeki su rüzgarla bir tarafa yığılırsahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif dipteki su yüzeye çıkar şeklinde özetlenebilir. Ve sıklıkla balık kırgınlarına yol açar.
Bazende durum tersine işler. Nadiren ve daha dar sahalardahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bir sebepten (üstteki suyla alttaki sıcak suyun karışması gibi) suda ani oksijen artışı ortaya çıkar. Bu durumhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif balıklarda gaz embolisine sebep olur ve aşırı oksijen nedeniyle ölmeleri sonucu görülür.
Bir diğer kırgın sebebi isehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif soğuk su nedeniyle yaşanır. Balıkların 5 dereceden fazla ani sıcaklık değişimlerinehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif uzun süre tahammül edemediği bilinmektedir. Uzun süre derkenhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bu süre en fazla saatlerle ölüçülebilmektedir. Bilhassa istanbul boğazı gibi sıcak ve su tabakalarının keskin sıcaklık farkı taşıdığıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif stabil olmadığıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yüksek akıntıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yüksek debiller olasılığı olan bölgelerde çokca görülür. Yüzeydeki soğuk suhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif alttaki sıcak su tabakasına ani bir şekilde karışır. Bu olayhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif boğazdahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bilhassa kar getiren poyraz fırtınaları sonrası gözlenir. Şiddetli poyraz ve kar yağışınında etkisiyle iyice soğuyan üst yüzey suyuhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif boğüazın girişinde iyice toplanır. Bu karadenizin marmaradan daha yüksek olması demektir. Gene bilekşik kaplar teorisi gereğihttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif dipteki akdeniz suyu süratle marmaya doğru geçer. fırtınanın gücüne bağlı olarakhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yüzey akıntısı bir nebze daha derine işleyebilir ve böylece ani bir şekildehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif balıkların çekilen sıcak suyu takip etmelerine imkan tanımadanhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif soğuk su denizi kaplar.
Bu olay genelliklehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yerelhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bölgesel olarak gerçekleşir. Fakathttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yaşandığı bölgede sersemleyen balıklarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif akıntı ilehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yüzeye çıkana kadar sürüklenir ve krıgın akıntı yönüne çok daha uzaklarda yaşanmış gibi görülür. Geçenlerdehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif Arnavutköy civarında geçekleşen kırgının sebebinin bu tür bir mekanizma olduğu düşünülmektedir.
Tatlı suda kalma durumu isehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif çok nadiren görülür. Genelde nehir ağzıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif ırmak deltası gibi yerlerde yaşayan balıklar tatlı suyu yeterince tolere edebilirler. Fakathttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif eğer tatlı su soğursahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif sel vs. nedeniyle ani debi artışına muhatap olursahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif buda uzun süre devam edersehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bölgede kalan balıkların kırılması görülebilir. Bu sorun geneldehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif büyük nehirlerin deltalarında vs. görülür. Gelgit gibi etmenler tatlı suya dayanıksız türleri içeriye sürerhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif gelgit kesilincehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif balıklar tatlı suda kalırlar ve kırılırlar. Nil nehrinde örneğinhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bu olay periyodik olarak görülür.
Bu kırgınların pek çoğuhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif küçük çaplı olur. Ve devamlı olur. Ama küçük çaplı kırgın yiyen balıklarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif kırgından kurtulanlarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif martılarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yunuslar vs. tarafından afiyetle yenecektir. Bu nedenlehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif biz göremesektehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bu vaka sık sık denizlerde yaşanır. Velakinhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif büyük çaplı kırgınlarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif yılda bir iki kez yaşanmaktadır sadece. Bu tür krıgınlarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif poşetini kapanın kasayla balık eve götürmesine vesile olur. Dahasıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif av tüfekleriylehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif sersemlemiş orkinoslarıhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif kılıçları vs. kıyıdan vurup toplayanlarda olacaktır.
Bazı kırgınlara insanın doğrudan veya dolaylı katkısı olsadahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bilhassa büyük kırgınlarhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif doğanın kendi dengesinin bir parçasıdır. Maalesefhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif önleme imkanımızda pek olmaz. Bir balık için hayat bu kadar pamuk ipliğine bağlı ikenhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif bizim denizleri kirletiphttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif usulsüz avlanıp ediphttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smilev.gif onların üzerindeki yok olma baskısını katmerli hale getirmemiz düşündürücü olmaktadır

muratsadioglu
08.11.08, 22:24
Paylaşım için teşekkürler Barış.
Serdar Köylü arkadaşımız konuyu çok güzel anlatmış.
Bir başka dostum da soğuk nedeni ile meydana gelen kırgın için,''Balığın kulağına karsuyu kaçması'' deyimini kullanmıştır.
Marmarada çevre kirliliği nedeni ile krıgın belirtileri var.Medya'da çok sözü edildi..
Allah korusun.


*

oltacı tayfun
03.12.08, 20:30
paylaşim için teşekkürler bariş bu günlerde hep kesısleme esiyor hadi hayırlısı