PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Paraketeler



aFaLa
11.11.08, 22:04
PARAKETELER
Parakete ile avcılık balıkçılığın son aşamasıdır. Parakete kullanabilen balıkçı artık usta olmuş sayılır. Parakete bağlanmasından, yemlenmesine, atılmasına, sepete dizilmesine kadar zahmetli, dikkat ve tecrübe isteyen bir avlanma yöntemidir.Parakete ana gövde üzerine bağlanan, iğne sayısı avcının tecrübesine göre artan bir olta sistemidir. Balıkçılık ile geçinenlerin 2-3 bin iğneye kadar bağladıkları olur. Size önerim önce elli iğneden başlayıp tecrübe kazandıkça en fazla yüz veya ikiyüz iğneye çıkmanızdır. Paraketeler avlanmak istenen balığın cinsine göre hazırlanır ve adlandırılır. Mercan paraketesi, melanur paraketesi, kılıç paraketesi gibi. Şekil olarak aynı olsalar da kol mesafeleri, misina ve iğne kalınlıkları farklıdır. Parakete ana beden üzerine hazırlanan iğneli kolların bağlanmasından sonra da sepet kenarına geçirilen mantar veya poliüretan şeritlere takılmasından oluşur. Artık sepet yerine naylon leğenler kullanılmaktadır. Takılma açısından leğen daha kullanışlıdır. Kolay atılması ve dolaşmaması için paraketeyi sepete dizerken on iğnede bir sepet içine bir sıra gazete sermekte fayda vardır. Sepete iğne dizerken veya herhangi bir sebeple takılmış iğnelerden biri aradan çıkıp sepet içine düşerse paraketenin dolaşmaması için iğnenin dibinden kesip daha sonra paraketeyi elden geçirirken yeniden bağlamakta fayda vardır.
Parakete iki kişi tarafından atılıp, toplanır. Bir kişi kürek çeker veya motoru idare eder, diğeri de iğneleri atar. Paraketeyi atarken tekneyi idare eden süratini iğnenin geliş hızına ve atanın hareketine göre ayarlamalıdır. Aksi halde iğnelerin üst üste düşmesine yada bedenin gerilerek yerde sürünmesine, dolayısıyla takılmalara ve hatta iğnenin atan kişinin eline saplanmasına neden olur. Paraketeyi atarken denizin akıntısı da önemlidir. Akıntı yönünde atmalı, toplarken de ilk attığımız şamandıradan başlayarak yine akıntı yönünde toplamalıyız. Aksi halde paraketenin teknenin altına kaçmasına yol açabilir ve sıkıntı yaşarız. Toplarken gelen balık varsa çıkartarak iğneleri sırayla sepet kenarına takarız. Yakalanan balığı iğneden çıkartmakta zorlanırsak ya sepet kenarındaki yarıklara koldan takarak bırakır, sonra çıkarırız, yada iğneyi balığı en yakın noktadan kesip sonradan tekrar bağlarız. İğneleri toplarken yine on iğnede yine on iğnede bir gazete veya bez parçası sermekte fayda vardır. Paraketeyi atıp topladıktan sonra elden geçirip dolaşıklıklar düzeltilip, kopan iğneler tekrar bağlanmalıdır. Paraketeyi atarken veya toplarken yakınımızda mutlaka bıçak bulundurmalıyız. Bilhassa iri balık paraketelerini atıp toplama çok dikkat ister. Eğer balık çok iri veya canlı hareketler yapıyorsa bir süre daha belleyip balığın çatlamasını sağlamak gerekir. 50 kg. bir balığın yarı baygın dahi olsa 5 - 10 iğne kala fark edilmesi bizi çok zor durumda bırakabilir. Böyle durumlarda takımı keserek kurtulan balıkçı sayısı epey vardır. Ancak her direnişte de mücadeleden vazgeçmemek, akılcı yaklaşımla çözüme ulaşmak gerekir. En akılcı çözüm teknemizde yedek bulundurmamız gereken 3 kg. lık yedek şamandıraları beden üzerine takıp denize atarak balığın yorulmasını beklemektir.
A- PARAKETELERE GENEL BAKIŞ:
Paraketelerin donanımı şekil olarak aynıdır. Ancak avlanacak balığın cinsine göre takım kalın ya da ince malzemeden yapılır.
a) SEPET: Paraketenin toplandığı kamış sepet veya naylon derin leğendir. Parakete boyuna göre boyutları ayarlanır.
b) ANA ŞAMANDIRA: Paraketenin iki başına takılan şamandıralardır.
c) ARA ŞAMANDIRA: Paraketelerde iki ana şamandıra arasına takılan daha küçük boyuttaki şamandıralardır.
d) AYAK TAŞI: Paraketenin iki başına takılan paraketeyi sabit tutan ağırlıklardır. Ağırlık seçimi paraketenin sürüklenmeyeceği bir ağırlık olarak ayarlanır. Pet şişe gibi malzemeleri kalıp gibi kullanıp beton dökerek ağırlık yapabilirsiniz.
B- KILIÇ - ORKİNOS - AKYA - TURNA PARAKETESİ:
Bu parakete su yüzüne yüzer olarak bırakılır. Beden 150 no misinadan yapılır. Kollar yakalanmak istenen balığın büyüklüğüne ve cinsine göre 100 no ile 150 no misina arasından seçilir. İğneler 2330DT 5 no ile 4/0 arasında seçim yapılır. İğnelerin delikli ve galvanizli olarak seçilmesi bağlama kolaylığı ve performans açısından önemlidir. Kolların boyları 4 kulaç, kollar arası mesafe 6 kulaç yapılır.
100 no veya daha yukarı misinalar kiloluk çileler halinde satılır. Bunları açmak için en pratik yol plastik kovayı ters çevirip çileyi buna takmaktır. Bir ucundan açılmaya başlanan çilenin ucuna 6 no fırdöndü bağlanıp parakete sepeti üzerindeki mantarda açılmış olan yarıklardan birine takılır. (Bu yarıkların sayısı iğne sayısından 10 tane daha fazla olmalıdır.) fırdöndüden sonra 10 kulaç misina ölçülerek sepete kıvrımlarına uygun olarak yerleştirilir ve önceden hazırlanmış kollardan ilki bağlanır. Kollar bedene bağlanırken kısa kalan ucundan kargaburun, uzun kalan ucundan elle tutularak iyice sıkıştırılır. Sonra 6 kulaçta bir kollar bağlanarak devam edilir. Bağlanan kollar sıra ile mantarda açılmış yarıkların arasındaki boşluklara saplanır. Son iğneden 10 kulaç sonra tekrar 6 no fırdöndü bağlanarak parakete bedeni tamamlanır. Bağlanan her iki fırdöndüye de 4 mm. Yaka ipinden 50 şer cm ip bağlanır. Bu ipler paraketeyi şamandıralı ayak taşı ipine bağlamak için kullanılacaktır. Sıra ağırlık takımına gelmiştir. 4 -5 mm yaka ipinin bir ucu ana şamandıraya bağlanır ve su derinliğinden 50cm kadar daha fazlası şamandıra üzerine sarılır. Sarma işleminden önce şamandıradan 3 kulaç sonra ip üzerine 10cm. kadar çapına bir kasa gözü düğümü atılır. Şamandıra ipinin sonuna önceden hazırladığımız ağırlık bağlanır. Bu ağırlık paraketenin akıntı, rüzgar ve yakalanan balığın çekmesi ile sürüklenmeyeceği bir ağırlık olarak seçilmelidir. Küçük boydaki zincirli çapalar ideal ağırlık olarak tercih edilmelidir. Hazırlanan bu ağırlık takımından bir tane daha hazırlanır. Bu da paraketenin sonunda kullanılacaktır. Akıntının hafif olduğu son şamandıra sabit değil, bağlanan ağırlığı şamandıranın taşıyabileceği bir ağırlıktan seçip yüzer şekilde bırakabiliriz.
Kollar paraketeye doğrudan bağlanabildiği gibi ara beden de yapılarak bağlanabilir. Bu da şöyle yapılır.iki kulaç yaka ipi bedene bağlanır ve üzerine 70 - 100 gr lık delikli yaka kuşunu geçirilip ucuna 6 nıo fırdöndü bağlanır. Fırdöndüye iki kulaç boyunda kol, kol ucuna da iğne bağlanır. Bu sistem biraz emekli ve masraflı olmasına karşılık kurşun sayesinde kolun yukarı uçup bedene dolaşması fırdöndü sayesinde kolun bükülmemesi açısından en iyi sistemdir.
PARAKETENİN YEMLENMESİ:
Paraketeyi canlı yem ile yemleyebilirsek en iyi sonuç alınır. Ancak bu kadar canlı yemi bulabilmek zor olduğu için genellikle ölü yemler kullanılır. Sardalda, ismarit, kolyoz, istavrit, pupez, sübye, kalamar yem olarak kullanılır. Bunların hangisini daha kolay elde edebiliyorsak onu yem yapabiliriz. Takılan yemin taze olması gerekir. Eğer önceden yemleyip bekletirsek bilhassa sardalya çabuk bozulacağından netice almamız imkansız hale gelir. Parakete kullanmak büyük bir beceri ve tecrübe ister demiştik. İşte bu beceri ilk olarak yemlemekle başlar. Tekne rölanti (minimum hız) da giderken hem yemlenir, hem de parakete serilir (denize bırakılır). Tabii bu bir ekip çalışması ile olur. Bir kişi tekneyi kullanır, diğeri de iğnelere yem takıp denize atar. Burada paraketeyi yemleyen kadar tekneyi kullananında usta olması gerekir ki ne zaman tekneyi boşa alacağını, ne zaman manevra yapacağını paraketeyi yemleyenin durumuna bakarak tayin edebilsin.
Yemler bütün olarak iğneye takılır. Bunun için alınan yemin büyüklüğü iğne boyuna göre fazla olmayacak şekilde seçilmelidir.
PARAKETENİN ATILMASI:
Paraketeyi özel bir durum yoksa akıntı istikametine doğru atmakta fayda vardır. Aksi halde herhangi bir duraksamada tekne atılan parakete üzerine gideceğinden dolaşmalara yol açması olasıdır.
PARAKETE İĞNESİNE YEM TAKMA ŞEKİLLERİ:
Önce ayak taşı denize bırakılır. Ağırlık dibe oturduktan sonra 5 kulaç daha kalama (boşluk) verilir ve bir kasa gözü oluşturulur. 2 kulaç daha kalama verilip ipin fazlası şamandıraya sarılır ve üç kat kazık bağı yapılıp sabitlenir. Oluşturulan kasa gözüne parakete bağlanıp tekneye biraz yol verip 1. iğneye kadar gelinir. İlk iğne yemlenip ikinci iğneye kadar olan misina denize salınır. Tekneye yol verilir ve sırayla iğneler yemlenip denize atılır. Bu arada her 6-8 iğnede bir, üzerine 1.5 kulaç ip bağlanmış ara şamandıralar iki iğne ortasına gelecek şekilde bağlanır. Son iğne de atıldıktan sonra ikinci ayak taşı da denize diğerleri gibi atılıp parakete bağlanır ve işlem tamamlanır.
Bu parakete bir gün evvel denize bırakılır. Bir gece kaldıktan sonra ertesi gün öğleden sonra toplanır. Yani en az iki günlük bir zaman ister.
KILIÇ PARAKETESİNİN DİPTE LAHOS - ORFOZ - TRANÇA - SİNAGRİT İÇİN KULLANMA ŞEKLİ:
Kılıç paraketesinin yüzeye atılmasının sebebi bu balığın avlanma bölgelerinin buraları olmasıdır. Lahos, trança ise dip balığıdır. Onun için paraketeyi dibe sermemiz gerekir. O yüzden paraketenin başlangıcı şamandıra altına değil, ayak taşının bir kulaç kadar yukarısından bağlanarak dipte kalması sağlanır. Paraketeyi dibe indirmekte tecrübe ister. Direk ayak taşı ile birlikte paraketeyi dibe doğru salarsak parakete ipi ile şamandıra ipinin birbirine dolaşmasına yol açarız. Bunun için ayak taşını bırakacağımız noktaya gelmeden bir müddet evvel tekne seyir halinde şamandıra denize bırakılır ve ip sonuna kadar salınır. Böylece şamandıra tekneden ip boyu kadar uzakta kalmış olur. Parakete ipi ayak taşı yakınına yaptığımız kasa gözüne bağlanıp denize salınmaya başlanır. Şamandıra ipi ile parakete bedeni farklı açılardan geldiği için birbirine dolaşmadan dibe indirilmiş olur. Sığ bölgelerde atacağımız paraketede böyle bir uygulama yapmaya gerek yoktur. 15 m. Den daha yukarı derinliklerde bu uygulama gereklidir.
YEMLEME:
Kullanılan yem çeşidi aynıdır. Kılıç paraketesinde bütün olarak kullanılan yemleri burada yarım veya dilimli olarak ta kullanabiliriz. Kısa süreli olarak bırakılan paraketelerde yemler taze olarak kullanılmalıdır. Eğer parakete uzun süreli bırakılacak ise yemleri kurutup sertleşmesini sağladıktan sonra denize bırakmakta fayda vardır. Böylece küçük balıkların yemi parçalaması engellenmiş olur. Az iğneli ve canlı yemli olarak parakete atılacak ve gece bırakacak isek parakete iğneleri dipten 50 cm. kadar havada kalacak şekilde bırakılır. Böylece canlı yemin ve yakalanan balığın kolayca kayaların altına girmesini engellemiş olduğumuz gibi yemin balık tarafından kolayca görülmesini sağlamış oluruz. Ayrıca balık yakalandıktan sonra takımı koparma olasılığını da aza indirmiş oluruz. Dip paraketesi önceden yemlenip atılmaya hazır beklenir. Yemlemeye paraketenin ilk iğnesinden başlanır. Mantara saplı bulunan iğneye yem takıldıktan sonra hemen yanına açılmış olan yarığa yem sepetten 10 cm. kadar sarkacak şekilde kol yarığın içine sokularak takılır. Yemleme bittikten sonra sepeti tamamen örtecek şekilde üzerine ıslak bir çuval parçası örtmekte fayda vardır. Bu bize sarsıntılar sırasında ve takılmalarda yemlerin dökülüp dağılmamasını sağlar. Paraketeyi dipte askıya alabilmek için şekilde görüldüğü gibi parakete başı şamandıra ipine dipten iki kulaç yukarıdan bağlanır. Ara şamandıralar 5 iğnede bir bağlanır. Şamandıra sadece misinayı askıda tutacak büyüklükte olmalıdır. (örn.500 gr.pet şişe kadar) ara şamandıra ipi üç kulaç boyunda yapılır, ikinci kulacına küçük bir kasa gözü yapılır, bu kasa gözüne paraketeyi bağlamak için bir karış boyunda bağlama ipleri bağlanır. Ara şamandıra ağırlıkları şamandırayı dibe batıracak ağırlıkta olmalıdır. Bu paraketenin iğne sayısı 15 - 20 civarında olur. Bu şekilde daha fazla iğneli paraketeyi atmak çok zahmetli olur ve çok beceri ister. Ara şamandıraları takım denize atılırken de bağlayabileceğiniz gibi önceden de bağlanıp sepetin dışına sarkıtarak sırası geldiğinde atabilirsiniz. Paraketenin son iğnesi de denize bırakıldıktan sonra biraz çekilerek takımın gergin şekilde durmasını sağlamalıyız. Ama bu çekme işi aşırı boyutlarda olmamalıdır.
MELANUR PARAKETESİ:
Buda kılıç paraketesi gibi yüzeye bırakılır. Beden 0.40 kollar 0.25 misinadan yapılır. Kol boyu 40 cm. kollar arası mesafe 1-1.5 kulaç arası yapılır. İğne 2315 kalitenin 15-18 no su veya benzerinden yapılır. Ara şamandıralar yumurta büyüklüğünde seçilir ve 7 iğnede bir bağlanıp iğne kolu takar gibi parakete mantarındaki yarıklara takılır. Şamandıraların bağlama ipinin boyu bir karış kadar olacaktır. Melanur paraketesinde teke, sardalya, hamsi, ekmek hamuru, sürünez, karides, kurt yem olarak kullanılır. İğneler önceden sırasına göre yemlenip iğne kollarından yarıklara takılarak hazır edilir. Denize birinci ayak taşı ve ana şamandıra bırakılır ve parakete başı şamandıranın bir karış altından başlanır. Sıra ile bütün iğneler ve ara şamandıralar denize atıldıktan sonra ikinci ayaktaşı ve ana şamandıra atılıp aynı şekilde şamandıranın bir karış kadar altından bağlanarak işlem tamamlanır. Balığın tedirgin olmayacağı kadar bir mesafede beklenip yakalanan balıklar alınır.
İNCE PARAKETE:
Mercan karagöz gibi dip balıkları için kullanılan paraketelerdir. Adının ince olması kılıç paraketesine göre daha ince malzemeden yapılmış olmasından dolayı tarifi kolay olsun diye balıkçılar arasında bu ismi almıştır.
Bedenin 0.50 misinadan yapılması yeterli olsa da toplanma, karışmama kolaylığından ve kolların dibe takıldığı zaman bedenden tutup koparma ihtiyacı duyduğumuzda bedenin sağlam kalıp kolun kopması açısından bedeni 100 lük misinadan yapılması tercih edilmelidir. Kollar 0.40 veya 0.50 misinadan yapılır. İğnelerin kesinlikle galvaniz olmasına dikkat edilmelidir. İğneler 1250D 1/0 no veya 2310 14 ile 10 no su arası yada benzerlerinden seçilir. Kol boyları 50 cm kol arası mesafe 1.5 veya 2 kulaç yapılır. Yemler de avlanılacak balığın cinsine göre seçilir. Parakete önceden yemlenerek hazır edilir. Yemler kullanılmadan önce hafif tuzlanıp iğneye takıldıktan sonra güneşte bekletilirse sertleşir ve küçük balıklar tarafından kolayca yenmez. Hatta sürünez ve kalamar kullanılıyorsa iğneye takıldıktan sonra yarım gün kadar güneşte bırakıp kurutmak gerekir. Bu yemin kolayca çıkmamasını sağladığı gibi kuruyan yem dipte yüzeceğinden savrularak balıkların dikkatine daha çok çeker.
Paraketeyi atarken sinagrit paraketesinde anlatıldığı gibi birinci ana şamandırayı önceden salmanız gerekir.

mrtcn
12.11.08, 12:57
paylaşım için cok tesekkurler
.

afala48
03.01.09, 15:33
selamlar parakete olayını herşeyiyle dört dörtlük anlatmışınız tebrik ederim sizi.
bende paraketeyle balık avlarım genelde yazları lahos avlarım kışları mercan çupra sinarit.
fakat bu melanur oltası 15-18 numara kullanın demişsiniz biraz küçük değilmi.yani bu oltanın yasal olarak yasağı varmıdır bunu sormak istiyorum.
mercanı genelde 16-17 numara oltayla avlardım fakat silkülerde en küçük olta 14 numaradır diye bi yasak varmış ben bunu bulamadım.vede şimdi 14 numaradan küçük olta kullanamıyoruz.sahil güvenlik görürse ceza yazabiliyor.
bu konuda bilginiz varsa aydınlatırsanız sevinirim.

poyrazlı
16.05.09, 17:40
güzel paylaşım emeğine sağlık

Hıcaz
16.05.09, 22:42
Harika bir çalışma,Afala Cengizi kutluyorum.