İSKARMOZ (Sphyraena sphyraena)
F- Sphyraenidae
L- Sphyraena sphyraena
İ- Barracuda
M-
Morfolojik Özellikleri:
Y.F.= D1 V, 8-9, A I-II, 8(9), P 12-12, V 1-5
Vücut uzun, kalın ve yuvarlaktır. Sırt tarafı esmer yeşil, karın tarafı parlak gümüşimsi renktedir. Başı uzun, burnu sivridir. Vücut küçük pullarda kaplıdır. Ağızdaki dişler büyük ve oldukça belirgindir. Alt çenesi üst çenesine oranla daha ileride olup, ucu yukarı doğru kıvrıktır. İrili ufaklı sivri ve keskin dişleri vardır.
M.U.= 100 cm.
O.U.= 60-70 cm.
M.A.=
O.A.=


BARRAKÜDA - ISKARMOZ - TURNA

Perciformes Sphyranidae
Sphyraena sphyraena
82. Familya : SPHYRAENIDAE (İSKARMOZ BALIKLARI)

Sphyraena chrysotaenia Klunzinger, 1884 (Turna Balığı, Iskarmoz)
Sphyraena sphyraena (Linnaeus, 1758) (Turna Balığı, Iskarmoz)
Sphyraena viridensis Cuvier, 1829 (Turna Balığı)
Sphyraena flavicauda Rüppell, 1838 (Turna balığı)










ISKARMOZ BALIĞI


Perciformes Syhyraenidae

Sphyraena obtusata


Sphyraenidae familyasından olan ıskarmoz balığının bilimsel adı Sphyraena obtu-sata'ûn. Karadeniz ve Marmara'da nadiren görülen ıskarmoz balığı Ege ve Akdeniz'de bol miktarda bulunur. Olta balığı olmayıp fanyalı ağla yakalanır. Canlı olarak yakalanırsa uzun oltada yem olarak orfoz veya sinarit için kullanılabilir.

Eti beyaz olmasına rağmen çok lezzetli değildir. Iskarmoz balıklarının ortalama boyları 40-60 cm. arasındadır. Sırtı koyu kahverengi, yanları sarı boz rengi, karnı ise beyaz olan ıskarmoz balığının gövdesi füze şeklindedir.
Alt çenesi üst çenesine oranla daha İleride olup ucu yukarı doğru kıvrıktır. İrili ufaklı sivri ve keskin dişleri vardır.

Gözleri kafasının üzerine doğru yerleşmiştir. Derisi ince pullarla örtülüdür. Kuyruk yüzgeci çatal şeklindedir.

21°C'lik ılıman sularda yaşamayı seven ıskarmoz balıkları çok küçük balıkları ve küçük kabukluları yerler.
--------------------------------------------------------------------------------------

BARRAKÜDA

Perciformes Sphyranidae
Sphyraena sphyraena
Yirminin üstünde türü olan barraküdalar dünya üzerindeki tüm tropik ve astropik denizlerde yaşarlar. Pasifik, Atlantik ve Hint Okyanuslarında bol miktarda bulunan bu balıklar Akdeniz'de tek tük görülür. Boyları türlerine göre 45 cm. ile 3 m. arasında değişir.

Atlantik barrakudası:

Büyük barraküda diye de adlandırılan Atlantik barraküdası Sphyranidae familyasından olup bilimsel adı Sphyraena sphyraena'dır. En irileri yaklaşık 3 metre boyunda ve 50 kg. ağırlığında olan Atlantik barraküdası son derece yırtıcı, saldırgan ve tehlikeli bir balıktır. Alt çenesi üst çenesinden daha uzun ve yukarı doğru kıvrık olup çok sivri ve keskin dişlerle kaplıdır. Güçlü çenesini oldukça geniş bir şekilde açar ve avını muntazam bir şekilde ikiye böler.

Köpekbalıklarının aksine koku değil görme duyusuyla avlanır. Barraküdalar çok hızlı yüzüp oburca besin alır. Özellikle planktonlarla beslenen balıklara saldırırlar. Yeteri kadar balık yedikten sonra sürünün kalanını sığ sulara sürüp acıkınca tekrar saldırırlar.
Gövdesi uzun ve füze şeklindedir. Gözleri kafasının üstüne doğru yerleşmiştir. Sırtı koyu gri, koyu lacivert veya koyu yeşil olup yanları ve karnı gümüşi renktedir.

Atlantik barraküdasmın gövdesinde yanlarından aşağıya doğru inen on sekiz-yirmi dört adet siyah hare mevcuttur. Ayrıca kuyruk tarafına doğru siyah benekler taşır.
Çatal biçimindeki kuyruk yüzgeci ve füze biçimindeki gövdesi balığa mükemmel manevra kabiliyeti sağlar. Kalın derisi ince pullarla örtülüdür.

Yüzme kesesi olan barraküdanın birinci ve ikinci sırt yüzgeçleri birbirinden epey ayrıktır. Birinci sırt yüzgeci gelişmiş, sert ve beş dikenli olup İkincisi on dikenli ve yumuşaktır. Muntazam yanal çizgisi kuyruğuna kadar devam eder ve yetmiş beş-doksan adet pulla kaplıdır.

Büyük barraküda diğer türlerinin aksine sürü halinde değil, yalnız dolaşır. 21°C'ın altına düşmeyen sularda yaşar. Sığ sulara girip çok ağır yüzerek avını kollar. Keskin gözleriyle avının her hareketini fark eden barraküda, aniden harekete geçip saldırır.
Barraküda meraklı bir balıktır. Berrak sularda ışıldayan madeni bir cisim barraküdanın derhal dikkatini çeker. Avı iri kaşıklarla ve 3-4 mil süratle seyrederek yapılır. Kaşığa 4 kulaç uzunluğunda çelik beden takılır. Olta bölümünde ise 100'lük misina kullanılır.

Büyük barraküda denizlerimizde bulunmaz. Amerika'nın Florida sahillerinde, Karaib Denizinde, Brezilya kıyılarında avlanır.

Bütün barraküdalar iyi besin kaynağı sayılır. Ancak Atlantik barraküdasının eti yendiğinde siguatera'ya (sinir zehirlenmesine) sebep olabilir. Siguatera, mercan döküntülerinde bulunan tek hücreli, mikroskopik deniz algea'lerinde oluşur. Bunları yiyen balıkları kapan büyük barraküdaların etlerine geçip, yoğunlaşır. Bu balığı yiyen kişi de siguatera'dan zehirlenir. Zehir balığın iç organlan ve özellikle ciğerinde çok fazladır.

Siguatera zehirlenmesine sebep olan ve Batı Hint Adaları Orta ve Güney Pasifik Okyanuslarında yaşayan üç yüzün üstünde değişik balık cinsi vardır.

Zehirlenme, balık yendikten iki-üç saat sonra dilde; dudaklarda ve boğazda karıncalanmalarla başlar. Bunu bulantı, adale krampları, kusma ve diyare takip eder. Bacak ve kol adalelerinde halsizlik ve daha sonra vücutta korkunç ağrılar hissedilir. Görme duyusu kaybolur. Deride kırmızı lekeler ve kaşıntı başlar. Vücut paralize olur ve müdahale edilmezse ölümle sonuçlanır.

Alınacak önlem hastanın hastaneye kaldırılıp atropin veya benzeri (Pralidoxime chloride-Protopam) gibi ilaçlarla tedaviye geçilmesidir. Hastanın iyileşmesi bazen aylar alabilir.

Pasifik Barraküdası:

Doğu Pasifik'te yaşayan dört barraküda türünden biri de Pasifik barraküdasıdır. Bilimsel adı Sphyraena argantae olan bu balıklar Kuzey Amerika'nın Pasifik sahillerinde, Kaliforniya Körfezinde ve Pasifik Okyanusunda sürüler halinde dolaşırlar. En büyükleri 1.50 m. boyunda ve 5.5 - 6 kg. ağır-lığındadır.

Pasifik barraküdasının sırtı koyu kahverengi, lacivert, metalik siyah veya gri olup yanları gümüşi, karnı beyaz, kuyruğu ise sarımtıraktır.
Atlantik barraküdasının siyah hareleri ve lekeleri bu balık türünde yoktur. Ön sırt yüzgecinde beş sert diken, arka sırt yüzgecinde on yumuşak diken bulunur. Muntazam yanal çizgisi üzerinde yüz elliden fazla pul vardır.

Nisan-eylül aylan arasında açık sulara çıkıp yumurta bırakır. Yavrular çok sığ sulara sokulurlar. Nisanda yumurtadan çıkan yavru temmuz ayında 12 cm. uzunluğuna ulaşır. Bir yıl sonra 5 cm. daha büyür. Bu balıkların on bir yıl yaşadıkları tespit edilmiş olup dişileri erkeklerinden boyca daha büyüktür. Erkek 4 kiloysa aynı yaştaki dişisi 5 kg.'dır. Pasifik barraküdaları sardalya, gümüş balığı ve subyelerle beslenirler.

Kuzey Pasifik sahilinde görülen Sphyraena ensis, Güney Pasifik'te bulunan Sphyraena idiastres bilimsel adıyla tanımlanan banaküdaların boyu 10 cm.'i geçmez.

Yaz aylarında Pasifik barraküdası sahilden yedi-sekiz mil açıkta kaşıkla ve cansız yemle avlanılır. Atlantik barraküdasının tersine sürü halinde dolaşan Pasifik barraküdalarının eti son derece lezzetlidir. Barraküdanın bu türü siguetera zehiri taşımaz.

--------------------------------------------------------
Sphyraena chrysotaenia (Sarı çizgili Barracuda)
Sphyraena sphyraena (Avrupa barracudası)
Sphyraena viridensis (Sarı ağız Barracuda)
Sphyraena flavicauda (Sarı kuyruk barracuda)

NOT: BİLGİLER ÇEŞİTLİ SİTELERDEN ALINTIDIR, HEPSİNİN EMEĞİNE TEŞEKKÜRLER