BERLAM BALIĞI

Gadiformes Gadidae

Merluccius Merluccius








Gadidae familyasından olan berlam, 90 -720 metre arası derinliklerde yaşayan bir derin su balığıdır. Marmara, Ege ve Akdeniz'de bulunan berlamın bilimsel adı Merluccius merluccius'tur. Ilıman denizlerde yaşayan berlamın ortalama boyu 30-40 cm.' dir. Erişkinleri 80 santimi bulur. Gövdesi biçimli, uzun elips şeklindedir. İnce ve sert pulları derisine iyice intibak etmiştir. Sırtı kahverengimsi gri, yanları ve karnı gümüşümsü beyazdır. Balığın iki sırt yüzgecinden öndeki kısa, arkadaki uzun olup kuyruğuna doğru uzar. Bu yüzgecin ortasında bir girinti bulunur. Kuyruğa doğru uzayan anüs yüzgecinde de aynı girinti mevcuttur. Karın yüzgeçleri göğüsteki 1 erden daha önde olup bütün yüzgeçlerinin kenarı siyahtır. Berlamın kafası gövdesine oranla daha büyüktür. İri ağzında sivri, batıcı ve kesici dişler vardır. Gözleri irice olup kafasının üstüne doğru yerleşmiştir.Berlam balığının esnek eklemleri olan, son derece keskin dişleri avını ağzına alabilmesi için kolaylıkla geriye doğru yatar. Kurban ağzına girer girmez yine dikleşir.

Berlam çok obur ve yamyam bir balıktır. Besininin % 21 'ini kendi yumurtaları teşkil eder. Yaşantısındaki temel iki hareketten birincisi günlük göçtür. Gündüz dibe yakın yüzüp besin almayan berlam balıklan geceye doğru suyun orta tabakalarına ve hatta yüzeye yaklaşırlar, iyice yayılıp beslenmeye başlarlar. İri berlam yalnız balık ve subye yakalar. Avlarının arasında en önemlileri uskumru, daha küçük berlam, sardalya, istavrit ve ringadır. Kışın ve ilkbaharda daha çok subye ve kendinden ufak berlamları yer. Yazın ve sonbaharda sığ sularda ringa, uskumru, ufak berlam ve zargana ile beslenir.

Yaşantısındaki ikinci temel hareket ise mevsimsel göçtür. Kışın ve ilkbaharda berlamların çoğu çok derin sularda yaşarlar.
Yumurta dökmek için ise sığ sulara giderler. Erkekler hemen hemen bütün yıl, dişi ise ocak ayından kasım ayına kadar çiftleşecek durumdadır. Dişi genellikle nisan-ağustos devresinde yumurta dökecek hale gelir. Bir dişi mevsim boyunca 500.000'den 2 milyona kadar yumurta bırakır. Döllenme dışarıda olur. Yumurta dökme oldukça yorucu bir işlemdir. Balıklar yumurta ve ersuyunun olgunlaşması İçin gövdelerindeki besin deposunu üreme organlarına harcarlar. Bunun sonucunda balığın gövdesinin gelişmesi, bir yumurtlama mevsimi süresince durur. Üreme mevsiminin başında yumurtalıktaki yumurtalar irileşir ve donuklaşır. Gelişecek embriyonun beslenmesi için içlerine depo edilen yumurta sarısı ve yağ yüzünden renkleri pembe veya beyaza döner. Yumurtalar dökülürken suyu emer ve şişerler. Turuncu yağ damlası dışında cam kadar saydam olurlar. Yumurtalar suyun yüzeyinde veya yüzeyine yakın bir yerde yüzer, bir hafta sonra da çatlarlar. Yavrular yaşamlarının ilk altı haftasında planktonun bir parçası halini alır, akıntılarla karasularına doğru sürüklenirler. Bu evrede uygun yüzgeçleri yoktur. Ağızları ve bağırsaklar açılmamıştır. Daha sonra yüzgeçler gelişmeye başlar ve ağızla bağırsak da açılır. Bu gelişmeye kadar yavru yumurta sarısı kesesindeki maddeyle beslenir. Gelişme sonucunda ise besinleri yakalamaya başlar. Önce küçük kabukluları ve minik subyeleri daha sonra da ufak balıkları avlarlar. Yavru ilk yılın sonunda 10 santim, ikinci senenin sonunda 20 santim olur. O zaman ergin bir balık gibi davranmaya başlar. Gündüz denizin dibine iner, gece beslenmek için yukarı çıkar.

Balık yılda ortalama 8.75 cm. uzamaya devam eder. Ancak, erkekler üç yaşından sonra daha ağır gelişir. Berlam dördüncü yılda 27,5 cm. olduğu sırada erginliğe erişir. Dişi ise on yaşında olgunlaşır ve boyu 67 - 75 cm'e ulaşır.

Berlam balığının özellikle olta ile avı yapılmaz. Ancak derin sularda zokalı veya çift köstekli olta takımlarına tesadüfen atlar. Avı ığrıp, manyat ve fanyalı ağlarla yapılır.

Eti beyaz, yumuşak ve lezzetlidir. Diğer balıklar kadar uzun süre dayanmaz. Tulumu çıkarılmak suretiyle fileto halinde kesilip tavası veya haşlaması yapılır.

NOT: BİLGİLER ÇEŞİTLİ SİTELERDEN ALINTIDIR, HEPSİNİN EMEĞİNE TEŞEKKÜRLER.