LAMPUKA (Yaldızlı Uskumru Azmanı)

Perciformes Coryphaenidae

Coryphaena hippurus








LAMPUKA (Yaldızlı Uskumru Azmanı)

Perciformes Coryphaenidae

Coryphaena hippurus
Kuzey Amerika'da "dolfin" veya "dora-dora", Hawaii'de "mahi-mahi", Akdeniz'de ise "lampuka" diye adlandınlan bu balıklara ülkemizde (Akdeniz bölgesinde) lampuka veya yaldızlı uskumru azmanı denir.

Kuzey Amerika'da, Atlantik kıyısının Gulf Stream akıntısından etkilenen bölgelerinde çok sık rastlanan bu balıklar, sıcak ve ılıman denizlerin üst tabakalarına küçük sürüler halinde yayılarak yaşamlarını sürdürürler. Akdeniz'in sahilden açık sularında da av veren ve azami boylan 1.70 cm.'e ulaşan lampukalar amatör balıkçıların makbul saydıkları av balıklarındandır. Ortalama ağırlıkları 5 kg. civarında olan bu balıkların 35-40'kiloluklanna da rastlanır.

Av sırasında oltaya ilk gelen balık, tekneye alınmaz. Çok az yolla hareket halinde olan teknenin kıçından, oltaya takılı olarak çekilir. Sürüdeki diğer balıklar tekneye yaklaşıp yakalanan balığı İzlerler. Ucunda yapay yem (kaşık, rapala vb.), yaprak halinde kesilmiş veya bütün olarak iğneye takılmış küçük balıklar bulunan oltalar teknenin kıçından denize atılıp çekilmek suretiyle sürüdeki diğer balıklar kısa bir sürede yakalanabilirler. Lampukalar hareket eden her çeşit yeme atlarlar. Kâh kuyruk üstünde sıçrayarak, kâh yol isteyerek av sırasında fevkalade bir mücadele örneği verirler. Özellikle ince takımla yapılan av şekli çok zevklidir.

Göz alıcı renklerinden ötürü dünyanın en güzel balıklarındandır. Kafadan kuyruk sapına kadar uzanan sırt yüzgeci parlak koyu lacivert olup, yer yer siyahımsı lekelerle bezenmiştir. Aynı lekeler küçülüp nokta halini alarak gövdeye ve karın istikametine doğru yayılmıştır. Gövdenin yan tarafları parlak yeşil, karın, göğüs ve yanaklar koyudan açılan sarı ve sarımsı gri renklerdedir. Karın bölgesi ise parlak gümüşi beyazdır. Lampukalar denizlerin en süratli yüzen balıkları arasındadır. Başlıca avları olan uçan balıkları kovalarken 50 mil sürate yaklaştıkları tespit edilmiştir. Gövdeleri ince pullarla kaplı olan bu balıkların gençken konik olan kafa şekilleri yaşlandıkça gelişir ve alın kısımları bir tepe gibi yükselir. Erkek balıklarda bu değişim çok belirgindir.

Üç yaşından sonra olgunluk çağına giren lampukalar ilkbahar ve yaz aylarında üremelerini sürdürürler. 4.000 ile 6.000 arasında yumurta dökerler. Larvalar dört-sekiz günlük kuluçka devresinden sonra yumurtadan çıkarak planktonik organizmalarla beslenirler.

NOT: BİLGİLER ÇEŞİTLİ SİTELERDEN ALINTIDIR, HEPSİNİN EMEĞİNE TEŞEKKÜRLER