MALTA PALAMUTU (Kılavuz Balığı)

Perciformes Carangidae

Naucrates ductor





MALTA PALAMUTU (Kılavuz Balığı)

Perciformes Carangidae

Naucrates ductor
Tropik ve ılık denizlerde yaşayan malta palamutu, Carangidae familyasından olup Naucrates ductor bilimsel adıyla tanımlanır. Ortalama boyları 50 cm.’dir. Marmara, Ege ve Akdeniz’de rastlanan malta palamutları Karadeniz’de nadiren görülür. Tür olarak palamut balığıyla hiçbir ilgisi yoktur. Malta palamutunun en büyük özelliklerinden biri köpekbalıkları, orkinos sürüleri, dev mantalar, balinalar ve yelkenli gemilerin eşliğinde, onların altlarında ve yanlarında yüzmesidir. Bundan dolayı malta palamutuna “kılavuz balığı” veya “pilot balığı” ismi verilmiştir. Bir köpekbalığıyla birlikte yüzen malta palamutlarının, köpekbalığı yakalandıktan sonra onu saatlerce suda aradıkları görülmüştür.

Malta palamutunun iri balıklar ve gemilerin yanında yüzme nedeni tam olarak anlaşılmamasına rağmen bu şekilde yaşaması, düşmanlarından korunmak ve gıda sağlamak için köpekbalıklarının himayesine sığınmak, gemilerin altında barınmak ve beslenmek ihtiyacından doğmuştur denebilir.

Malta palamutu daha keskin olan gözleriyle besini köpekbalığından önce görür ve hayvanı ava doğru götürür. Köpekbalığı avını yerken o da kırıntılarıyla beslenir. Malta palamutlarının karınlarından çıkanlar incelendiğinde küçük balıklar ve besin kırıntılarını yedikleri anlaşılmıştır.

Malta palamutu gövde yapısı itibariyle yanlarından hafifçe yassıdır. Sırtı koyu gri ve lacivertimsidir. Yanları mavimsi beyaz olup, sırtından karnına doğru uzanan beş-yedi adet siyahımsı veya kahverengi bant bulunur. Sırt yüzgeci belirgin ve gelişmiş olup kuyruk yüzgecine doğru uzar. Bu yüzgecin ön bölümünde dört adet sert diken bulunur. Kuyruk yüzgeci epey gelişmiş ve çatallı olup kuyruk yüzgecine doğru uzanır. Karın ve göğüs yüzgeçleri gövdesine oranla küçüktür. Malta palamutunun kafası ince, gözleri büyük, ağzı ise ufaktır.

Hareketli ve çevik bir balık olan malta palamutlarında yumurtlama mevsimi yaz başındadır. Yumurtaların karadan epey uzakta, suyun üstüne yakın bir tabakada yüzdüğü söylenmekle beraber Sovyet bilim adamı Svetovidov 1958’de yayınladığı notlarında malta palamutunun yumurtalarını köpekbalıklarının derisine veya batık gemilerin üzerine bıraktıklarını ileri sürmüştür. Dişi ve erkek balıklar yumurtalar çatlayıncaya kadar bunların başında beklerler. Larvalar erginlere hiç benzemez. Yavrunun gözleri çok iri olup, başında çok sayıda diken vardır.

Fizalyanın dokunaçlarının arasına, denizanalarının çanaklarının, yosunlardan oluşmuş demetlerin ve yüzen kalıntıların altına sığınırlar. Bütün bulgular, içgüdülerinin malta palamutunu kendisinden iri olan bir cismin yanında yüzmeye zorladığını göstermektedir. Balık, yavruyken denizanasını bulur. Erginken de köpekbalığından uskunaya kadar her şeye sokulur.

Malta palamutunun eti lezzetli olmayıp, ekonomik değeri de yoktur. Özellikle oltayla avı da yapılmaz.

NOT: BİLGİLER ÇEŞİTLİ SİTELERDEN ALINTIDIR, HEPSİNİN EMEĞİNE TEŞEKKÜRLER