ZARGANA (Belone belone)
F- Belonidae (Scombrisocidae)
L- Belone belone
İ- Gav fish
M- Sargan, İğne balığı, Deniz çulluğu


Morfolojik Özellikleri:
Y.F.=D 16-18, A 20-21
Vücut ince uzun bir yapıdadır. Her iki çene gaga gibi uzamıştır. Alt çene üst çeneden daha uzundur. Pullar ince olup vücuttan kolayca ayrılır. Renk üstte yeşilimsi olup, siyah uzun bir çizgi vardır. Yan tarafları gümüşidir. Omurga kemikleri yeşilimsi yapıdadır. 18-20 yıl yaşarlar.
M.U.= 90 cm.
O.U.= 60 cm.
M.A.= 1 kg.
O.A.= 200-300 gr.








ZARGANA

Scomberesociformes Belonidae

Belone belone
Belonidae familyasından olan zarganaların bilim adı Belone belone'âiv. Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz'de görülen zarganalar dünya üzerindeki bütün ılıman ve sıcak denizlerde yaşarlar. Sürüler halinde su seviyesine yakın seyrederler. Zarganalar geçici balıklardan olup kuyruklarını iki yana sallayarak suda hızla yol alırlar. Zaman zaman suyun üstünde kayarak, avlarını mızrağa benzeyen gagalarıyla yakalarlar.

Zarganaların çenelerinde çok sayıda keskin sivri dişler vardır. Üst çenedeki dişler alt çeneye oranla daha gelişmiştir. Bunlar besini çiğnemek için değil, bütün olarak yutulan avın kaçmasını önlemek içindir. Mideleri düz olduğundan bütün bir avı rahatça alabilir. Zarganalar hamsi, çaça, gümüş, çamuka ve kıraca ile beslenirler.

Silindirik ve ince uzun bir gövdeye sahip olan zarganalar bu yapılarından dolayı çok çeviktirler. Pulları ufaktır. Gövdesine iyice intibak etmediği için ele alındığı anda kolaylıkla dökülür. Sırtı, karın ve anüs yüzgeçleri çatal şeklindeki kuyruğuna yakındır. Sırtı koyu lacivert, yanlan mavimsi yeşil ve gümüşi, karnı beyazdır. Temizlemek için kestiğimizde omurgasının da yeşil renkte olduğunu görürüz.

Sularımızda yaşayan zarganaların ağırlıkları ortalama 200-300 gr., boyları ise 40-60 cm. arasındadır. Ancak 80-100 cm. arasında ve 1 kiloya yakın olanlarına da rastlanır. Üç yaşından sonra nesil yetiştiren zarganalar ilkbaharda ve sonbaharda yumurta dökerler. Ortalama on sekiz yıl yaşarlar. Bir yaşına varan zarganaların boyları takriben 30 cm.'dir. Dişileri erkeklere oranla daha çabuk büyürler.

Eti çok lezzetli olan zargananın tavası, buğulaması ve fırında pilakisi yapılır. Fosfor oranı yüksek olduğu için oldukça besleyici bir balıktır.

Zarganalar, uzun oltayla lüfer, kofana ve akya avının birinci sınıf canlı yemi kabul edilir. Parlaklığı ve kıvraklığından dolayı lüferi kıskandırır ve oltaya çeker. Sinarit ve kılıç avında da tercih edilen canlı yemler arasındadır.

Zargana Avı

Zarganalar gırgır ve manyat ağlarıyla tutulduğu gibi oltayla da yakalanır.

Motordan yapılan avda kullanılan olta şu şekilde hazırlanır. 40 kulaç uzunluğunda, 0.35 numaralı misina mantara sarıldıktan sonra, ucuna 1 santimetrelik fırdöndü bağlanır. Fırdöndünün diğer gözüne 1.5 kulaç uzunluğunda 0.30 numara beden bağlanıp bu bedenin ucuna turuncu renkte 6-7 cm. uzunluğunda floş (ham ipek) bağlanıp 15-20 kulaç denize bırakılır.

Koy içlerinde veya akıntılı burunlarda motoru hafifçe hareket ettirmek suretiyle olta su seviyesinde gezdirilir.

Zargana ham ipeği kendinden kaçan küçük bir balık sanır ve yeme atlar. İpeğin elyafına dişleri takıldığı için kolayca yakalanır ve yavaşça motora çekilir.
Zargana çoğu kez yem olarak kullanıldığı için teknede bir livar bulunması şarttır. Livara atıldıktan sonra gagasını tahta aralıklarına sokan ve oraya sıkışan zarganalar hemen ölürler. Bunu önlemek için zaman zaman livarı kontrol etmek ve balığın gagasının bir bölümünü kırmak gerekir.

Tekneden zargana avında ipek yerine 0 no. kaşık, sinek iğnesine takılmış, istavrit balığının fitil biçiminde kesilmiş sırt eti, iki küçük iğneye geçirilmiş uzun bir kuyruk altı, kurt, midyenin içindeki etin siyah kenarı da kullanılabilir.

Akıntılı burunlarda sulara karşı yüzen zarganalar uzun, ince ve küçük gözlü torları olan uzun saplı kepçelerle de yakalanırlar. Keza gece teknenin baş üstüne konan bir lüks lambasının denize yansıyan ışığının yardımıyla yine kepçeyle avlanılırlar




NOT: BİLGİLER ÇEŞİTLİ SİTELERDEN ALINTIDIR, HEPSİNİN EMEĞİNE TEŞEKKÜRLER