ÇİFT KABUKLULAR (MİDYE VE İSTİRİDYELER)

1-Genel Özellikleri

Tüm midyeler (çift kabuklular) suyu süzerek beslenir. Bu nedenle sudan süzdükleri tüm maddeleri içlerinde biriktirirler. Böyle canlılara "biyo akümülatör canlılar" denilir. Bu özellik sayesinde midye ve istiridyeler inci ve sedef üretbilir. Diğer yandan sudan süzülen özellikle bakteri ve ağır metallerin de midye etinde biriktiği unutulmamalıdır. Kanalizasyon ve sanayi atıklarının döküldüğü bölgelerde yetişen ve buralardan toplanan midyelerin sadece olta yemi olarak kullanılması gerekir.

Yenilebilen çift kabuklulardan gerek kayalarda yetişen kara (Mytilus galloprovincialis) ve kıllı (Modiolus barbatus) midyelerle istiridye (Ostrea edulis) gerek se kumda yetişen tarak (Pecten sp. ve Chlamys sp.), akivades (Tapes decussatus), siğilli kum midyesi ya da kidonya (Venus verrucosa) ve cikcik (Venus gallina) ile Cardium ve Cerastoderma türü kum midyeleri dalgalı denizlerde içerilerine kum alırlar. Kaya midyeleri ve istiridye bu kumu et içersinde biriktirir. Bu insan tüketimi açısından sakıncalı bir durum oluşturur. Kum midyeleri ise bir elek üzerinde deniz suyu içersindeki bekletilirek veya içi çıkarılıp çiğ yada haşlanmış olarak yıkanırsa genelde kumu bırakırlar.

Türlerin yaşadığı ortama göre farklı toplanma yöntemleri vardır. Kayalara yapışık olarak yaşayanlar genelde ticari amaçlı olarak deniz dibinde tekne arkasından sürüklenen direçlerle, tırmıklı el kepçeleriyle ve dalarak elle toplanırken, kumlarda yaşayan türlerde bu yöntemlere ilaveten kürek ve elek kullanımı yaygındır.

Hemen hemen her türü yenilebilir. Sülünezler ile tatlı su midyeleri çok ender olarak yenilirken diğer türlerden bazıları (Cerastoderma sp. ve Cardium sp. gibi) üreme dönemlerinde kan renginde doku sıvılarına sahip olduğu için itici bulunurlar. Kara midye başta olmak üzere bazı türler yumurtalarını suya bırakırken içlerinden denize bulanık bir sıvı akar ve bu halk arasında onların regl dönemi olarak adlandırılır. Et verimi de düşük olacağından üreme döneminde çift kabuklular pek tercih edilmez.

2- Sınıfladırılması
Çift kabuklular bilimsel olarak Bivalvia sınfına dahildir. Tüm Bivalv (çift kabukllar) da salyangozlarla beraber Yumuşakçalar (Mollusca) Şubesi içinde yer almaktadır.
Phillum (Şube): Mollusca (Yumuşakçalar)
Classis (Sınıf): Bivalvia (= Lamelibranchia veya Pelecypoda) Çift Kabuklular

Daha detaylı sınıflandırma için örnek olarak Kara Midyeyi verecek olursak;
Regnum: Animalia
Phylum: Mollusca
Classis: Bivalvia
Ordo: Mytiloida
Familia: Mytilidae
Genus: Mytilus
Species: galloprovincialis

3- Bazı Türler ve Fotografları


Şekil 1. Kara Midye (Mytilus galloprovincialis)


Şekil 2. Kıllı Midye (Modiolus barbatus)


Şekil 3.
İstiridye (Ostrea edulis)



Şekil 4. Büyük Tarak (Pecten jacobaeus)


Şekil 5.
Tarak (Clamys opercularis)



Şekil 6. Akivades (Tapes decussatus)


Şekil 7. Siğilli Kum Midyesi = Kidonya (Venus verrucosa)


Şekil 8.
Kum midyesi =Cikcik (Venus striatula =Chamelea striatula)



Şekil 9. Cardium ve Cerastoderma türü kum midyeleri (Yürek midyeleri)

Bu sınıftan bol bulunan iki türün isimleri aşağıda verilmiş olup, ayrıca ele alınacaktır.
Sülünezler (Ensis sp., Solen sp., Pharus sp)

Tatlısu Midyesi (Unio sp.)