2 sonuçtan 1 ile 2 arası

Konu: Düz ve Çapraz İğne ?

  1. #1
    Reİs cumhur gezen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Mar 2008
    Yaş
    53
    Mesajlar
    2.690
    Tecrübe Puanı
    0

    Düz ve Çapraz İğne ?

    Olta Balıkçılığında Düz ve Çapraz İğnelerin Av Etkinliği Üzerine Bir Araştırma
    M. Hakan Kaykaç, Ali Ulaş, Cengiz Metin, Zafer Tosunoğlu
    Ege Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü, 35100, Bornova,İzmir, Türkiye

    Özet: Bu çalışmada, sportif amaçlı olta balıkçılığında kullanılan düz ve çapraz iğnelerin av etkinlikleri karşılaştırılmıştır. Denemeler, İzmir Körfezi’nde olta balıkçılığının yoğun olarak yapıldığı Urla Adalar civarında, Mart ile Ağustos 2001 tarihleri arasında yürütülmüştür. Karşılaştırma için iğnelerde aynı yemler kullanılmıştır. Çalışma süresince 11 türe ait 260 adet birey yakalanmıştır. Av kompozisyonu içerisinde çapraz iğneler %58, düz iğneler %42 oranında av verimi sağlamıştır. Toplam av kompozisyonunun %50’si ısparoz (Diplodus annularis), %19’u kupez (Boops boops), %17’si izmarit (Spicara smaris), %6’sı karagöz (Diplodus vulgaris), %2’si kırma mercan (Pagellus erytrinus) ve %6’sı ticari değeri olmayan balık türlerinden oluşmuştur. Düz ve çapraz iğneler arasında yukarıda sözü geçen her tür için yapılan önemlilik testinde (P≤0.05), istatistiki açıdan fark bulunmuştur.
    Anahtar Kelimeler: Olta balıkçılığı, düz iğne, çapraz iğne, av kompozisyonu
    Giriş
    Oltalar ile su ürünleri avcılığı tarih öncesi çağlara dayansa da, günümüzde ticari ve sportif amaçlı olarak tüm dünya denizleri ve iç sularda halen yaygın olarak kullanılmaktadır. Basit yapıdaki bir olta; iğne, fırdöndü, misina, yüzdürücü ve batırıcıdan oluşmaktadır. Olta ile avcılıkta av verimini etkileyen en önemli faktörlerin başında iğne ve yem gelmektedir.
    Olta iğneleri özel şekillerde kıvrılmış iyi kalite çelik, bronz, nikel ve krom karışımı metallerden imal edilir. Olta iğneleri teknik yapı olarak uç, boyun, beden ve pala olmak üzere dört ana kısımdan oluşmaktadır (Hoşsucu, 1998). Balık veya diğer su ürünleri olta iğnesine ağız, damak veya vücudun diğer bölgelerinden takılarak yakalanır. Balığın yakalanmasında en etkin rol oynayan yer, uç ve boyun kısımlarıdır. Boyun, beden düzlemi ile yapmış olduğu açıya göre düz ve çapraz olarak isimlendirilir (Bjordal ve Løkkeborg, 1996). Diğer bir ifade ile bir olta iğnesi, düz bir zemin üzerine bırakıldığında iğne her noktasından düzleme değiyorsa ‘düz iğne’, aynı zemin üzerinde sivri uç yukarıda kalıyorsa bu iğnelere de ‘çapraz iğne’ denilmektedir (Alpbaz, 1991). Bugün tüm dünyada Kirby adı ile bilinen bu özel kıvrımlı çapraz iğneler yaygın bir şekilde kullanılmaktadır (Pasiner, 1998).
    Bu çalışmada sportif amaçlı kullanılan aynı malzemeden yapılmış farklı iki boyuttaki düz ve çapraz iğnelerin avlanma etkinlikleri araştırılmıştır.

    Materyal ve Yöntem
    Araştırma Mart-Ağustos 2001 tarihleri arasında İzmir Körfezi adalar mevkiinde yürütülmüştür. Deniz çalışmaları Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’ne ait 9 BG motor gücünde, 6 m boyunda SÜFAK balıkçı kayığı ile yürütülmüştür.
    Araştırmada körfezdeki oltacıların yoğun olarak kullandıkları, boyun yapıları düz ve çapraz olan iğneler kullanılmıştır.
    Av operasyonlarında, çalışma bölgesinin dip yapısı ve balık çeşitliliğine bağlı olarak 5 ve 7 numara (Mustad 2315) uzun saplı, galvanize iğneler kullanılmıştır. Her iki boyut içinde iğne boyun şeklinden kaynaklanacak av etkinliği araştırılmıştır. İğneler, dört köstekli sarkıtma oltalarına monte edilmiştir. Sarkıtma olta Ø 0.40 ana beden, Ø 0.30 ara beden ve Ø 0.25’lik misina kösteklerden oluşmaktadır. Köstekler arası mesafe 15 cm, köstek boyları 10 cm dir. Batırıcı olarak farklı bölge, derinlik ve deniz durumuna göre 50-70 gr lık iskandil kurşunlar kullanılmıştır. Oltalar aynı büyüklüğe sahip 2 düz, 2 çapraz iğneden oluşmaktadır. Oltalarda, iğne konumlarından dolayı oluşabilecek av farklılıkları, iğnelerin ara beden üzerine farklı sırada donatılması ile homojenize edilmiştir (Şekil 1).
    İğneler boyut olarak değil, şekil ve yapı bakımından karşılaştırılmıştır. Bu nedenle farklı boyuttaki iki iğne, aynı operasyon zamanında kullanılarak iğne boyutundan kaynaklanacak farklılıklar ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır.


    Şekil 1. İğnelerin ara beden üzerindeki konumları.
    Denemeler gün ışığında dört kişilik bir av ekibi ile gerçekleştirilmiştir. Yem olarak sülünes (Solen vagina) kullanılmıştır. İğnelerdeki yem büyüklü-ğünün aynı olmasına özen götse-rilmiştir. Avcılık esnasında yakalanan balıklar yakalandığı iğne tipine göre ayrılmıştır.
    Av kompozisyonun tür bazında boy ve ağırlık değerleri ölçülmüştür. Türlerin avcılığında iğne tipinin etkinliği Kolmogorov-Smirnov testi ile iğne tipinin tür bazında boy ve ağırlığa etkisi t-testi ile sınanmıştır (Sümbüloğlu ve Sümbüloğlu, 2000).


    Bulgular
    Araştırma süresince avlanan toplam 260 adet balığın %58’i çapraz iğneler ile, %42’si düz iğnelerle yakalanmıştır .

    Şekil 2. İğne tipine göre avlanma oranı.
    Toplam yakalanan balıkların %50’sini ısparoz (Diplodus annularis), %19’unu kupes (Boops boops), %17’sini izmarit (Spicara smaris), %6’sını karagöz (Diplodus vulgaris), %2’sini kırma mercan (Pagellus erythrinus) ve kalan %6’sını ekonomik değeri olmayan balık türleri oluşturmuştur (Şekil 3).
    Denemeler süresince her operasyonda çapraz iğneler düz iğnelere göre tür çeşitliliği açısından daha etkin bulunmuştur. Düz ve çapraz iğnelerle tür bazında yakalanan balıkların oransal dağılımları Şekil 4’te görülmektedir. İzmarit dışında diğer tüm türler çapraz iğneyle daha yüksek yakalanma oranları vermiştir. Bu oranlar kupes’te %73, ısparozda %56, kırma mercan’da %75, karagöz’de %67 ve diğerlerinde %73 şeklinde bulunmuştur. İzmarit’te ise düz iğneler ile %60’lık daha yüksek bir yakalanma oranı tespit edilmiştir.
    Çapraz ve düz iğneler arasında avlanma etkinliği bakımından istatistiksel açıdan önemli bir fark bulunurken (P≤0.05), türlerin boy ve ağırlıklarının ortalamaları arasında iğne tipinin istatistiksel açıdan önemli bir fark bulunmamıştır (P>0.05).

    Şekil 4. Düz ve çapraz iğne ile yakalanma oranları.


    Tartışma ve Sonuç
    Denemeler sonucunda, çapraz iğneler düz iğnelere göre (sayı ve ağırlık) daha verimli bulunmuştur. Çapraz iğnelerin düz iğnelere göre balığın ağzına batma şansı daha yüksektir (Alpbaz, 1991). Profesyonel olta balıkçıları da bu görüşü desteklemektedir (İlyas Varol ile kişisel görüşme). Paragat ile yapılan bir çalışmada da çapraz iğnelerin av oranı düz iğnelere göre daha yüksek bulunmuştur (Görener ve Samsun, 1996).
    Araştırmanın başında, büyük boyutta çapraz ve düz iğneler kullanılmış fakat bu iğneler ile yeterli sayıda balık türü yakalanamadığından daha sonra küçük boyutta iğneler denemeye alınmıştır. İğne boyutundaki küçülme, av etkinliğinde önemli bir miktarda artışa neden olmuştur. Küçük boyutlu bir iğnenin büyük boyutlu bir iğneye göre daha yüksek bir avcılık yapması mümkündür ve iğne boyutundaki küçülmeler normalden daha yüksek yakalanma oranları verebilmektedir (Bjordal, 1981). Olta ile balık avcılığında ısparoz, kupes, karagöz, mercan ve izmarit için farklı büyüklüklerde çapraz iğnelerin kullanılması tavsiye edilmektedir (Pasiner, 1998). İğne boyutundaki farklılığın, av etkinliği ile ilişkili olarak av verimini doğrudan etkilediği, bu çalışma sonuçları da desteklemektedir.
    Çapraz iğnenin av etkinliği düz iğneye göre daha fazladır. Bunun en önemli nedeni, balığın yeme hamle yapıp iğne ile birlikte yuttuktan sonra tekrar dışarı atmasının (kusmasının) oldukça güç olmasıdır. Çünkü çapraz iğnenin sivri ucu, daima köstek çekim yönüne açılı bir şekilde konumlanmaktadır. İğne ağızdan dışarı atılmak istendiğinde, iğne ucu ağız boşluğundaki deriye takılır ve hafif bir direnme ile de daha derine batarak kalır (Alpbaz, 1991).
    Çapraz boyunlu iğneler ile yapılan avcılıkta; av verimi artarken yem kaybı düz boyunlu iğnelere oranla daha fazladır (Hoşsucu, 1998). Yapılan bu çalışmada da çapraz iğnelerde yem kaybının düz iğnelere göre daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. İğne ucundaki tırnaklı yapı yemin iğne ucundan kolay çıkmasını engeller. Ayrıca iğne bedenlerinde bir veya iki tırnak bulunabilmektedir, bu tırnaklar sayesinde balığın yemi sıyırarak alması zorlaşmakta dolayısıyla yem kayıpları en aza inmektedir (Çelikkale ve diğ., 1993).
    Gerek olta balıkçılığında gerekse paragat ile balık avcılığında türe özgü iğne çeşitleri ile av verimini artırma çalışmaları halen devam etmektedir. Araştırmacıların çoğu yapılan bu çalışmalar sonucunda türe özgü geliştirilen iğne tiplerinin av verimini olumlu yönde etkilediğini belirtmektedirler (Huse, 1979; Bjordal, 1998).
    Sportif amaçlı olta balıkçılığına yeni başlayan oltacıların kafalarını meşgul eden önemli konulardan biri uygun olta iğnesinin seçimidir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında belirtilen türlerin avcılığında kullanılan çapraz iğneler av etkinliğin açısından daha verimli bulunmuştur.


    Alpbaz, A., 1991. Line Fishing (in Turkish). Mas Basımevi, İzmir, 403 p.
    Bjordal, Å., 1981. Effect of hook shape and dimensions on longlining catch rates. ICES, Fish Capt. WG, Nantes, 7 p.
    Bjordal, Å., 1998. Recent Developments in Longline Fishing-Catching Performance and Conservation. Aspects. Inst. of Fish. and Mar. Inst., St. Johns, Newfounland, p. 19-24.
    Bjordal, Å., Løkkeborg, S., 1996. Fishing News Books. Longlining. First Edition, England.
    Çelikkale, M.S., Düzgüneş, E., Candeğer, F., 1993. Fishing Gear and Fishing Technology (in Turkish). Karadeniz Teknik Üniversitesi Basımevi, Trabzon, p. 112-167.

    not: Ege Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü,: alıntıdır.
    ".. Aptallığın en büyük kaniti aynı şeyi defalarca yapıp" farklı" bir sonuç almayı ummaktır.."

    Albert Einstein




  2. #2
    USTA BALIKÇI
    Üyelik tarihi
    Mar 2008
    Yaş
    38
    Mesajlar
    1.340
    Tecrübe Puanı
    231

    Standart

    Cumhur abi bilgiler için teşekkürler. ben bu düz iğneleri çaparide kullandım. çaparinin dönmemesi için ama çapraz iğne gibi avcı olmadığını anladım. ama çapraz iğneye göre dönmeyi az yapıyor
    BARIŞ AYDOĞAN
    24.05.1981
    K.ÇEKMECE/İST
    AB rh+

    ince misina büyük balık, usta işi

    barisaydogan1981@hotmail.com


    Bende 1 Lira Vardı,
    Sende 1 Lira vardı.
    Paraları değiştirdik yine 1 liramız var.
    Bende 1 bilgi, Sende 1 bilgi vardı.
    Bilgileri değiştirdik, şimdi sende 2 bende 2 bilgi var...
    İşte Paylaşım Ruhu Budur

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Delikli İğne Bağı
    By BEYAZ MARTI in forum Düğümler
    Cevap: 1
    Son Mesaj: 15.08.13, 09:39
  2. Palalı İğne Bağı (Deliksiz)
    By BEYAZ MARTI in forum Düğümler
    Cevap: 14
    Son Mesaj: 11.09.12, 20:04

Bu Konudaki Etiketler

Bookmarks

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  
BALIKCI FORUM