Kabuklu Su Ürünleri
YENGEÇLER:

PAVURYA: (Eriphia Verrucosa , Eriphia apinifrons)







Rengi kahverengimsi kırmızı veya kahverengimsi yeşil olup sarı noktalıdır. Ülkemiz denizlerinde yer alan pavuryalar Karadeniz, Akdeniz ve Marmara’da bulunur. Sahillerde ise kayalık kıyılarda, taşlar ve deniz yosunları arasında yaşar. Bu tür yengeç sepetleri ve yengeç kapanları ile yakalanır. Taze olarak pazarlanır.

MAVİ YENGEÇ: (Callinectes sapidus)




Çok değerli olan bu türün rengi yeşilimsi gri veya mavidir. Doğu Akdeniz’de bulunur. Sığ suların ve dalyanların çamurlu diplerinde yaşar. Ağ, dip trolü ve tuzaklarla avlanır. Taze olarak pazarlanır.
Lezzet ve besin değeri olarak en değerli olan bu tür sofralardaki yerini yıllardır korumaktadır.

Deniz örümceği ve kum yengeci de gıda pazarında bulunan ve tüketimlik türler arasında yer almaktadır.

Yengeçler sofralara çeşitli şekillerde gelmektedir. Bunun en basit ve en lezzetli şekli yengecin kömür ateşinde közlenmesidir. Ama közlerken dikkat edilecek en önemli nokta yengecin direkt olarak köze yatırılmasıdır. Piştiği zaman ise nar gibi kızaran yengeç hem görsel hem de lezzet olarak sofralardaki yerini alır. Yengecin en lezzetli yeri ise kollarıdır. Yalnız bacaklarının vücutla birleştiği yerdeki et biraz ekşi olabilir. Nedeni yengecin içinde deniz suyu olmasıdır. Deniz suyu yoksa ekşi tat da ortadan kaybolmuş olur. Mavi yengeç ise haşlayarak yenilebilir. Rengi kızıla dönünceye kadar, içine limon veya greyfurt kabuğu koyulan suda haşlanır. Kabuk rengi tamamen kızıla dönünce pişmiş demektir. Bu iki türlü pişirme şekli damak zevkine hitap ettiği için herkes tarafından tercih edilir.

İSTAKOZ :






Istakozlar denizlerde göç eden canlılar içinde en dikkat çekici olanlardan birisidir. Sonbaharın gelmesi ve suların bulanıklaşması üzerine ıstakozlar göç etmeye başlarlar. Burada önemli olan nokta, bir ıstakozun içinde yaşadığı ortamın iklimsel değişikliklerini fark ediyor, bu ortam şartlarının kendi yaşamı için bir risk olacağını anlıyor ve ona göre de önceden tedbir alıyor olmasıdır. Aldığı tedbirde de önceden hesaplaması gereken noktalar vardır. Örneğin ıstakozun kendisi için uygun olan ortamın, okyanusun neresinde olduğunu ve oraya hangi yolla en çabuk ulaşacağını önceden bilmesi gerekir. Bütün bu kararları verdikten sonra son derece bilinçli şekilde oraya doğru yönelmelidir. İğneli ıstakozlar sonbahar göçünde düzenli bir sıra halinde hareket ederken görülür. Istakoz grubu okyanus tabanında muntazam bir şekilde yürürken tüm hayvanlar bir öndekine temas eder. Istakozların göçleri genel olarak daha sakin sulara doğru olur. Bu seyahat sırasında oldukça dikkat çekici görüntüler meydana gelir. Her ıstakoz kendi önündekine dokunacak şekilde pozisyon alır ve yaklaşık elli-altmış ıstakoz bir araya gelerek bir konvoy oluştururlar. Bu şekilde okyanus tabanında birkaç gün ve gece yürürler. Dizi şeklinde yaptıkları hareket sayesinde ıstakozlar daha kısa bir sürede daha fazla yol almış olurlar. Bazı türlerin saatte 1 kilometre yürüdükleri görülmüştür.

AVRUPA ISTAKOZU Homarus gammarus , Homarus vulgaris)

Avrupa ıstakozunu boyu en fazla 50 cm.’dir. Ama genelde 35-40 cm.’dir. Vücudunun üst kısmı mavimsi siyah alacalı ve alt tarafı sarımsıdır. Akdeniz’de yaygın olup, Karadeniz’de bulunmaz. Kayalık bölgelerde 60 m. Derinlikteki tabanda yaşar. Ağlar, sepetler ve dip trolleri ile avlanır. Taze olarak pazarlanır.

Bununla beraber böcek (palinurus sp.) Küçükayı ıstakozu (Scyllarus arctus) Büyükayı ıstakozu (Scyllarides latus) Akdeniz ve Ege denizinde bulunan ve pazara sunulan türlerdendir.

Istakozları pişirirken deniz suyu yada tuzlu su ile pişirmenizde fayda vardır. Suyun içerisine atılacak olan tuz miktarını ise her dört bardak su bardağına karşın 1.5 çorba kaşığı tuz oranı ile belirleyebilirsiniz. Deniz suyu kullanıyorsanız herhangi bir tuz koyma işlemi yapmanıza gerek kalmayacaktır. Damak tadınıza göre kaynayan suyun içerisine, soğan, havuç, beyaz şarap, sirke, limon suyu ve maydanoz gibi lezzet verici ürünlerden hangisini isterseniz ekleyebilirsiniz. Aynı zamanda ıstakozlardan buğulama yapabilir, pişirebilir veya fırınlayabiliriz. Pişirmiş olduğunuz ıstakoz etinizi, size uygun olan soslar ile servis etmeniz damak tadınıza daha çok hitap edecektir.

Istakozlar sofralarımızda salata, krep, omlet gibi lezzetlerle de yer almaktadır.


KARİDES:





Karides pek çok ülke için çok değerli, lezzetli ve oldukça pahalı bir üründür. Uzakdoğu ülkelerinde günlük gıda tüketiminde önemli bir yer tutar. Japonya'da talebin artmasına karşılık üretimin sınırlı kalması bu konudaki potansiyelin açık göstergesidir. Dünyada yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan 3 önemli tür vardır: Penaeus vannamei, Penaeus monodon ve Penaeus chinensis. Türkiye sularında ise bulunan 3 önemli tür vardır: Penaeus japonicus, Penaeus semisulcatus, Penaeus kerathurus.

OLUKLU (YİVLİ) KARİDES: (Penaeus kerathurus)

Boyları genellikle 14 – 16 cm arasında değişen bu tür maximum 20 cm boya sahiptir. Akdeniz’de yaygın olan oluklu karidesler genellikle 50 -70 m’ye kadar kumlu ve çamurlu sığ sularda yaşar. Avcılığı; kıta sahanlığında ve nehir ağızlarındaki koy ve dalyanlarda trol ve karides sepetleriyle yapılır.

KURUMA KARİDESİ : (Penaeus japonicus)


Japonya, Kore, Tayvan ve Fransa gibi ülkelerde yetiştiriciliği yapılan bir türdür. Bu tür oluklu karidese benzer. Rengi sarımsı olup kahverengi grimsi noktalarla süslüdür. Boyları ortalama 18 – 20 cm’dir. Doğu Akdeniz’de bulunur. Derinliği 0 -90 m olan zemini kumlu ve kumlu çamurlu sularda yaşar. Trollerle avlanır.

YEŞİL KAPLAN KARİDESİ: (Penaeus semisulcatus)

Tayvan ve Tayland’da yetiştiriciliği yapılır. Renkleri sarımsıdır. Boyları ortalama 17 cm kadardır. Güney sularımızda bulunur. Derinliği 2 ila 130 m olan zemini çamurlu ve kumlu sularda yaşar. Trollerle avlanır.

Sofralarımızda tercihe göre güveç, makarna sosu, pilav, kroket, ızgara, salata, kokteyl olarak bulunmaktadır.
Kaynak