Karadeniz’de Orta Su Trolünün Kullanım Olanakları ve Av Verimliliğinin Belirlenmesi Projesi (1998-2002)

Mustafa ZENGİN(1), Ertuğ DÜZGÜNEŞ(2), A. Cemal DİNÇER(2), Cengiz MUTLU(2), Mustafa BAHAR(1), İlyas TABAK(1)

1-Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Trabzon Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü

2-Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sürmana Deniz Bilimleri Fakültesi

Bu proje 1998-2001 yılları arasında, Sinop-Hopa arasındaki kıyı bölgede, Karadeniz’de pelajik av periyodunu içeren sonbahar, kış ve ilkbahar dönemlerinde yürütülmüştür. Projede farklı özelliklere sahip 4 ayrı orta su trolü ağı kullanılmıştır. Bu ağlarla Karadeniz’deki başlıca pelajik türleri oluşturan başta hamsi olmak üzere, çaça, istavrit, ve lüfer balıklarının temel avcılık parametreleri (hız, derinlik, kıyıdan uzaklık, yüzey suyu sıcaklığı, av zamanı, av periyodu, karaya çıkarılan avın boy dağılımı), seçicilik özellikleri, bycatch oranları ile tek ve çift tekne yönteminde kullanılan ağların verimlilikleri, av çabaları tesbit edilmiştir.

Elde edilen bulgulara göre; Karadeniz’de hamsi avcılığında geleneksel olarak kullanılan gırgır ağlarına karşı alternatif olarak orta su trolü ağlarının kullanılmasının daha ekonomik olacağı ve aynı zamanda ağ seçiciliğinin de sağlanması ile birlikte stoklar üzerindeki av baskısının azaltılabileceği gözlenmiştir. Bundan başka Karadeniz’de, yeterince avlanılmayan balık stokları arasında yer alan çaça populasyonunun da orta su trolleri ile ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde verimli bir şekilde avlanabileceği ve bu avın balık unu-yağı fabrikalarına önemli ölçüde bir hammadde sağlayacağı ortaya konulmuştur. Diğer taraftan orta su trolü avcılığında tek tekne ile yapılan avcılığın, çift tekneye göre ekonomik açıdan daha verimli olduğu saptanmıştır.

Karadeniz’de hamsi, çaça, istavrit ve lüfer stoklarının avcılığında ticari amaca yönelik olarak orta su trolü ağlarının kullanımının desteklenmesi ve bunun için Bakanlık tarafından yasal ve idari düzenlemelere gidilerek, uygulamaya yönelik yeni bir balıkçılık yönetim modelinin oluşturulması gerekmektedir.

* TAGEM/HAYSUD/1998/17/03/007

Tam Metin (PDF)