Anayasa devletin temel kanunudur. Bir devletin nasıl yönetileceğini belirleyen, kişi hak ve özgürlüklerini düzenleyen yasalar bütünüdür. Anayasa toplumun üzerinde anlaşmaya vardığı, tabi olmayı kabul ettiği temel ilkeleri ifade eden bir hukuki metindir. Anayasada genellikle devletin temel siyasi ve idari organizasyonu ile vatandaşın temel hak ve hürriyetleri, devlete karşı vazife ve mükellefiyetleri belirlenir. Netice olarak anayasa, devletin kişilerle ve kişilerin birbirleriyle olan münasebetlerindeki temel hak ve hürriyetleri belirten, tanınan bu hak ve hürriyetlerinin kısıtlanmasını engelleyecek yasama ve yargı sistemini kuran temel kanundur.DOĞAL KAYNAKLARIN KONUMUGenel oluşum böyle olmakla beraber insan ve toplum yaşamını doğrudan ilgilendiren ekonomik hükümler de anayasa da belirgin bir ağırlığa sahiptir. Buna paralel olarak anayasamızda doğal kaynaklarımızın konumu, işletilmesi, korunmasına da yer verilmiştir. Nitekim "Tabiî servetlerin ve kaynakların aranması ve işletilmesi” 168. madde ile hükme bağlanmıştır. Yine benzer şekilde 169. madde ormanların korunması; 170. madde ise orman köylüsünün korunmasını öngören hükümleri içermektedir.Bunların dışında 45. madde Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunmasını kapsamaktadır. Söz konusu madde aynen: "– Devlet, tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır.Devlet, bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri alır” hükmüne amirdir.Burada üzerinde durulması gereken bir boşluğu ve uygulamada yaşanan bir tenakuzluğa değinmekte yarar var. Anayasamızın 45. maddesi salt tarım ve hayvancılığı kapsamaktadır. Burada balıkçılığa herhangi bir atıfta bulunmamaktadır. Bu madde herhangi bir yanlışlığı veya noksanlığı içermemektedir. Bu konuyu devlet adına bünyesinde toplayan resmi otorite Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığıdır. Oysa Bakanlık uygulamada bağımsız bir sektör olan balıkçılığa Tarım sektörünün bir alt dalı olarak işlem yapmakta ve bu sektörden kaynaklanan ekonomik gücü de tarıma dahil ederek değerlendirmekte, böylelikle balıkçılığın yüksek düzeydeki ekonomik gücünü kamufle etmektedir. Anayasanın 45. maddesinde balıkçılığa yer verilmemekte ise de uygulamada balıkçılığın tarım sektörünün içerisinde belirtilmesi yanlışlığın ta kendisi olmaktadır. Daha açık anlatımla Türkiye’nin genel konumu ve öncelikli hedefi AB’ye üye olmaktır ve kapısından içeri girmek için beklemektedir. Oysa üyesi olmak için can attığı AB bünyesinde tarım ve balıkçılık ayrı birer sektör olarak tanımlanmaktadır. Nitekim AB’nin 1957 Roma Antlaşmasının 33.’üncü maddesi ile oluşturduğu Ortak Tarım Politikası’nın (Common Agricultural Policy) yanı sıra salt balıkçılıkla ilgili olarak 1983 yılında yürürlüğe koyduğu Ortak Balıkçılık Politikası (Common Fisheries Policy) bulunmaktadır. Yani tarım ve balıkçılık birbirleriyle bağlantılı olmayan bağımsız faaliyet alanlarıdır. AB bünyesindeki bu oluşum Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndaki yanlış uygulamayı sergileyen bir görüntüdür.YENİ ANAYASA’DA BALIKÇILIĞA YER AÇALIMBurada dikkat edilmesi gereken ve değinmek durumunda kalınan husus şöyledir. Denizler ve göller karasal ortamdan çok farklı yapı ve özelliktedir. Bu ortamların bünyesinde barındırdığı tek hücrelisinden en gelişmiş canlısına kadar tüm türlerinin korunması, muhafazası ve devamlılıklarının sağlanması ve bu kaynağın ekonomik olarak insanlığın yararına kullanılmasını sağlayacak uygulamalara da zemin oluşturabilmek açısından balıkçılık kaynaklarının madencilik, hayvancılık, tarım ve ormancılık konularında olduğu gibi anayasa ile güvence altına alınması bir gerekliliktir. Çünkü, sucul canlı kaynaklar toplumların besin güvenliği açısından önemlidir. Bu kaynakların en önemli özelliği disiplin altına alınmış şekliyle kaynak yönetimi şayet sürdürülebilirlik modeli üzerine yapılandırıldığında kaynağın verimliliği sınırsızdır. Anayasamızda fosil kaynaklar diğer bir deyimle maden kaynakları devlet tarafından öncelikli bir konu olarak ele alınmış ve bununla ilgili hususlar güvence altına alınmıştır. Oysa bu kaynaklar zamanla tükenecek kaynaklardır, buna karşın balıkçılık kaynakları doğa kurallarına uygun olarak işletildiğinde getirisi sınırsız olan kaynaklardır. Bu nedenle söz konusu kaynakların korunması ve devamlılıklarının sağlanması özellikle güvence altına alınması bir gerekliliktir. Hazırlanacak yeni anayasa kapsamında bu boşluk giderilmelidir. Özellikle sucul ortamdaki canlı doğal kaynakların korunması yeni anayasa da kayıt altına alınmalı ve bu husus bir devlet politikası olarak benimsenmelidir.Anayasamız insanımızı, toplumumuzu ve karasal kökenli doğal kaynaklarımızı her yönüyle nasıl güvence altına alıyorsa; sahip olduğu sucul ortamdaki tüm canlıların normal kurallar çerçevesinde geleceğini de güvence altına almalıdır. Ayrıca bu kaynakların sürdürülebilir kalkınma modeli çerçevesinde işletilmesi de prensip olarak benimsemeli, bunun için gerekli olan tüm bilimsel kriterlere öncelik verilmeli, sektörün öngörülen hususlara riayet etmesine ön ayak olmalıdır.Belirtilen bu hususlardan sonra anayasaya balıkçılıkla ilgili nasıl bir hüküm eklenebilir. İşte özümsenmiş bir taslak metin örneği.TASLAK METİN"Balıkçılık ve bu üretim alanında çalışanların korunması” alt başlığı altında şu şekildeki bir öneri olasıdır.Madde: Balıkçılık sucul ortamdaki canlı kaynakların sürdürülebilir kullanımını gerçekleştiren bağımsız bir uygulama alanıdır. Bu amaca doğrudan veya dolaylı katkıyı sağlayan tüm unsurlar da "Balıkçılık Sektörü”nü temsil eder.· Devlet sucul ortamların ve canlı kaynaklarının korunması ile devamlılığının sağlanması konusunda gerekli önlemleri alır. Bunu özerk balıkçılık kuruluşu ve bünyesindeki balıkçılık araştırma enstitüleri oluşturarak gerçekleştirir.· Devlet balıkçılık sektörünün (balıkçı, balıkçılık kooperatifi, balık yetiştiriciliği) alt yapısını teşkil eden araç, gereç ve diğer donanımları ile ilgili girdilerin sağlanmasını kolaylaştırıcı önlemleri alır.· Balıkçıların ve balıkçılıkla ilgili örgütlerin kalkınması için gerekli tedbirleri alır.· Devlet endüstriyel balıkçılığı canlı kaynakların sürdürülebilirliğine paralel olacak şekilde balıkçı filosunu organize eder ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapar.· Devlet ilgili yasanın (1380 Sayılı Kanun) öngördüğü kısıtlayıcı hususlara uyulması koşuluyla "Küçük balıkçı – Kıyı balıkçısı – Mesleki balıkçılığı” himaye eder, mali açıdan teşvik unsurlarını kolaylaştırıcı şekilde düzenler, bununla ilgili gerekli önlemleri alır.· Devlet sürdürülebilir besin güvenliğine katkı sağlayan her türlü balıkçılık yatırımcısını özendirir ve teşvik eder.· Devlet balıkçı ve balıkçı kuruluşlarını, sucul ortamdaki bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin üreticinin eline geçmesi için gerekli tedbirleri alır.