VOLİ AVCILIĞI

GÖZCÜ İLE BALIK SÜRÜSÜNÜN
YERİNİN TESPİTİ
Yakamoz Olayı
Yakamoz(Bioluminicence)
Genellikle yanlış bilinen "Yakamoz" ay ışığının suya, denize vuran yansıması
değildir. Yakamoz bir canlıdır, Latince ismi Noctiluca milliaris olan bu canlı, bir biçimde
ateş böceğinin denizde yaşayan versiyonudur. Luminisens maddesini vücudunda barındıran
bu canlıya dokunulduğunda bir ışık saçar. Bu canlı bir planktondur, yani milimetrik
boyutlarda bir canlıdır. Bunlardan milyonlarcası bir araya geldiğinde geceleri bir kayık
geçerken veya bir balık sürüsü geçtiğinde bu canlılara çarparak ışık çıkartmalarına neden
olurlar.

Sekil1.1: Noctiluca milliaris
Bu nedenle balıkçı sandallarında yüksek bir direk ve bu direğin ucunda oturulacak bir
yer bulunur. Gırgır motorlarının köprülerinin çok katlı ve en üst kattan bile kumanda
edilebiliyor olmalarının bir sebebi de budur. Balıkçılardan biri buraya oturarak ay olmayan
geceleri balıkların yakamoz yaparak geçtikleri yolları görüp dümenciyi oraya yönlendirirler
veya doğrudan kendileri tekneye (gemiye) kumanda eder. O yüzden lüfer avlarken lüks ışığı
kullanılır, ışık balık gelsin diye değil misinanın değdiği, yakamozların çıkardığı ışıktan lüfer
korkmasın diye lüks ışığı ile yakamoz ışığını öldürmek için kullanılır.
Yakamoz olduğunda denizde uzun florsan lambalar yanıyormuş gibi olur. Ama bunun için
ay ışığı olmaması gerekir. Ay ışığında (daha baskın olduğu için) göremezsiniz. O kadar
muhteşemdir ki, o anda tüm romantizm biter sanki uzaylılar gelmiş gibi denize yönelirsiniz.
Birde yakamozlu ve ay ışıksız gecelerde denize girince pırıl pırıl uzaylı gibi olursunuz.
Özellikle gece dalışlarında dalış sonrası su yüzeyine çıkınca yakamozlar binlerce yıldız
halinde parmaklarınızın arasından büyüleyici biçimde geçerler.

Sekil 1.2: Yakamozun görünüşü


Bir Gözcü Nöbeti

Şekil 1.3: Gözcü direğinde yakamoz ile balık tespiti

Küçük teknelerde kilinder direğinde nöbetçi çıkarılarak balığın yeri tespit edilmeye
çalışılır. Bu direk teknenin ortasında bulunur. İki üç metre yüksekte ki direğe bir gözcü
çıkarılır balıkları gören gözcü haber verir. Balıklar avlanır. Son yıllarda voli teknelerine de
eko sounder konularak balıkların yerleri tespit edilmektedir.


Şekil 1.4: Kaptan köşkü, Echo saunder, Dümen,, Kontrol panosu

Klinder direğin veya echo-sounderden gözcü tarafından balıkların gözlenir. Balığın
tespiti ile ağ dökme, toplama makarasından (Power block) ağın denize dökümü yapılır.


AĞI DÖKME VE BALIĞI ÇEVİRME
Denize bırakılışları bakımından çevirme ağları gibi balığın etrafı çevrilerek
bırakılmakta, fakat balıkların ağa takılması ve avlanması fanyalı ağlardaki şekilde
olmaktadır.
Gece veya gündüz değişik yöntemlerle balığın yeri tespit edildiğinde voli ağının baş
tarafındaki şamandıra ile ayak taşı bırakılarak avlanacak balığın etrafı çevrilir. Tekne ağın
içine girerek değişik yöntemlerle balıkları ürkütüp ağa gitmeleri sağlanır. Ağlar denizde
bekletilmeden geri toplanarak avlanan balıklar alınır. Ağların atılıp toplanması diğer fanyalı
ağlardan daha zordur. Bunun nedeni ağ derinliğinin ve boyunun daha fazla oluşudur. Ağların atılışında akıntılara çok dikkat etmek gerekir. Aksi halde ağlar, dibi taşlık kıyılara atıldığında çok kolay yırtılabilmektedir. Bu ağlarla başlıca kefal lüfer ve az miktarda da palamut avlanabilmektedir.
Gece yapılan avcılıkta ise, ağır olarak seyir halinde olan teknenin önünde bulunan
gözcü personel denize doğru feneri yakıp söndürerek balıkların yaptığı yakamoza bakar.
Kendileri için uygun sürü tespit edildiğinde balığın gittiği yöne doğru kursun yakanın uçuna gülle bağlanarak hızla batması sağlanır ağ denize bırakılmaya başlanıp, çemberleme yapılır.
Balık sürüsünün çevresini saran ağın uzunluğu 300 m. yüksekliği de 12 m kadar olur.

Şekil 2.1: Çevirme uzatma ağı

Şekil 2.2: Ağın bırakılmaya başlanması


Şekil 2.3: Ağın dökülmesi


Şekil 2.4: Ağın dökülmesi


Şekil 2.5: Ağın dökülmesi


Şekil 2.6: Ağın dökülmesi


Şekil 2.7: Ağın dökülmesi


Şekil 2.8: Ağın peçelerin birleştirilmesi


Şekil 2.9: Ağın peçelerin birleşmesi ile ağın toplanmaya başlanması


Şekil 2.10:Ağın peçelerin birleşmesi ile ağın toplanmaya başlanması


Şekil 2.11: Ağın toplanmaya başlanması


Şekil 2.10: Ağın makara ile toplanmaya başlanması


Şekil 2.11: Ağın makara ile toplanmaya başlanması


Şekil 2.12: Ağın makara ile toplanmaya başlanması teknenin kıçında istiflenmesi


Şekil 2.13: Ağın teknenin kıçında istiflenmesi


Şekil 2.14: Ağın toplanması ile limana doğru hareket


Şekil 2.15: limanda ağın ellenerek yırtıklarının elden geçirilip düzenli istifi



Balık Sürüsünün Ağa Vurma Teknikleri
Ağın denize bırakılmasından sonra gerek labut ile gerekse ağın içine lamba ile ışık
yakıp söndürülerek (çakar yapılarak) balıkların ağın gözlerine takılmaları sağlanır. Bundan
baksa ağın içine taş atılır veya kürekle vurularak balıkların ağa takılması sağlanır.

Şekil 2.16: Labut
 Taşlama
 Kürekle vurma



AĞI TOPLAMA
Balıkların Ayıklanması
Operasyon bittikten sonra Power block ile tekrar ağ toplanmaya başlar (şekil2.2).


Tekneye Alırken Ayıklama
Ağın bir ucu power blocka bağlanır makara harekete geçirilir. Ağ teknenin
güvertesine alınarak istiflenmeye başlanır. İstiflemede mantar yaka, kursun yaka ve ortada ki tor farklı yerlerde istiflenir.


Şekil 3.2:Power blockta ağın toplanması
Ağ toplama makarasından toplanan ağ güverteye alınır güvertede balıklar
ayıklandıktan sonra istifleme işlemine geçilir. Ağ toplama makarasından gelen ağın kursun ve mantar yakanın kenarlarında birer kişi geçer. Makaranın yanında iki tarafta da birer kişi geçer. Ağ denizden toplanırken buradan ağın içindeki balık ayıklanır. Ağın yırtıkları tespit edilir. Arkada ki olanlar ağ mantar yaka - sardon, tor, kursun yaka – sardon ayrımı yapılarak ağ istiflenir. Ağ istiflendikten sonra tekrar kullanıma hazırdır. Kıyıya gelindiğinde yırtık yerler ellenerek tamir edilir.


Şekil 3.3: Mantar yaka ve sardonun istifi


Şekil 3.4: Tor ağın istiflenmesi


Şekil 3.5: Kursun yaka ve sardon ağın istiflenmesi


Şekil 3.6: Voli ağın istiflenmiş hali


Şekil 3.7: Voli ağın istiflenmiş hali

Ağın Tamamen Tekneye Alınmasından Sonra Ayıklama
Ağ elleme ile üzerinde bulunan balık ve canozlardan temizlenir. Bu sürede de ağın
yırtık ve yıpranmış kısımları da tespit edilir. Yırtıklarda tamir edilir.