Hem Staj hem İŞ
Alaska Balık işleri
__________________
Work and Travel Alaska Katılımcılarının bilmesi gerekir ki genelde Alaska’da çalışma şartları zordur. Ama bunun yanında işyerinde kolay işler de var mutlaka ve bir çok bayan çalışan bu kolay işleri yapar. Özetle zor iş de var, kolay iş de. Hangi işi yapacağınız fabrikaya vardıktan sonra belli olacak. Polanyalı, Ukraynalı, Slovak, Meksikali, Filipinli ,Rus, Turk.. gibi çeşitli milletkerden bayanlar da Alaska’da balılçılık sektöründe seafood cannery denilen balık fabrikalarında calışmaktadır.
Fabrikadan fabrikaya çalışma şartları farklılık gösterebilir ama genel olarak şöyledir : Her 2 saatte bir 15 dakika mola (break) verirler (daha fazla uzadığı da olur). Mola esnasında break-room’larda çay, nescafe , meyva suları , bisküviler ) cookies ) …vb gibi gıdalar ücretsiz temin edilir. Örneğin saat 8:00 de işe başladığınızda saat 10:00 da molaya çıkarsınız .10:15 de tekrar işe başlarsınız ve 12:00 de öğle yemeğine çıkarsınız. Fabrikaların bazıları yemek verir, bazıları vermez, kendiniz yeme içme ihityacınızı halletmek zorunda kalırsınız. Yine kimi fabrikalar yemek ücretini ödemelerden keser, kimi fabrikalarda da ücretsizdir.
Alaska’daki balık fabrikalarında çalışma saatleri tamamen balığa bağlıdır ve eğer balık varsa çalışırsınız. Seafood processing işi balığın çok yoğun olduğu dönemlerde günde 17-19 saat bile çalışabilirken ; sezonun sonuna dogru balık miktarı azaldığı zaman çalışma saatiniz 4-5 saate düşebilir hatta bazı günler hiç çalışma şansı bulamayabilirsiniz bile .
Alaska Balık fabrikaları ( cannery ) ‘ında çok farklı farklı işler var :
- Balıkların bot(tender)lardan iskele (dock) a çıkartılması
- Balıkların cinsine göre ayrılması
- Balığın büyük kantarlar ile tartılmasi
- Buz odasından (ice room) buz çıkarılması
- Balığın üstüne buz atılmasi
- işlenmek üzere balığın arabalarla (cart) başka bir departmana (fish-house) taşınması
- Arabalardaki balığın dökülmesi
- Baligin kafalarini kesilmek uzere bir sonrakine verilmesi
- Baliklari kafalarini kesmek icin makineye yerlestirilmesi
- Kafasi kesilen baligin icinin yarilmasi
- Icinden bagirsaklarin veya yumurtalarin cikarilmasi(2-3 kisi yapiyor bu isi)
- Bagirsak ve yumurtalarin ayrilmasi( 2 kisi yapiyor bu isi)
- Yumurtalarin sepetlerde biriktirilmesi ve islenmek uzere egg-room a verilmesi
- Baligin icinin bicakla kesilmesi
- Vakumla baligin kafasinin temizlenmesi
- Vakumla baligin icinin temizlenmesi
- Vakumla baligin son temizlenmesi
- Havuza dusen baliklarin son temizligi , agirliklarina ve cinslerine gore ayrilip buyuk kutulara atilmasi veya masaya atilmasi(3 kisi yapio bu isi)
- Masalardaki baligin raflara dizilmesi(3-5 kisi)
- Raflara dizilen baligin donmak uzere freeze odalarina koyulmasi
- Forkliftlerle balik dolu buyuk kutularin kantara tasinmasi
- Baligin agirliginin yazilmasi
- Balik dolu kutulara buz-su karisiminin konulmasi ( gecen sene bu isi 3 kisi yapti )
- Forkliftle yine bu kutulari soguk odaya veta belt-freeze denen departmana goturulmesi
- Donmus baliklarin cikarilmasi
- Raflardan baligin indirilmesi
- Donmus balilarin kutulara atilmasi ve paketlenmesi
- Belt-freeze de ise baligin dondurucu makineye yerlestirilemesi
- Donmus halde cikan baligin kutulara atilmasi ve paketlenmesi
EGG-ROOM
- Baligin icinden cikarilan yumurtalar sepetlerle egg-room a tasinmasi
- Yumurtalarin makineye dokulmesi
- Yumurtalarin kalitesine gore ayrilmasi
- Havyar in kutulara konulmasi
- Havyarin tartilip belli agirlik araliginda ayarlanmasi
- Tartilan havyarin icinden cimbizla bi kac fazlaligi alinmasi
- Yassi bi kasikla havyari duzeltilmesi
- Kutunun kapagini kapatilmasi
- Etiketlere tarih yazilmasi
- Etiketlrin yapistirilmasir
- Havyar kutularini buyuk bir kutuya yerlestirilmesi
eggroom en kolay departman olup, fabrikadaki hemen hemen butun bayanlarin calistigi temiz ve hijyenik bir yerdir.Son olarak Turkiye’yi ucuza aramak icin [Linkleri sadece kayıtlı üyelerimiz görebilir.ForumTR üyesi olmak için tıklayınız] calling card tavsiye ederim Amerika’dan istanbul’u dakikasi 5 cent’e arayabilirsiniz.Yine Alaska icin de ucuzdur


Alaska Balık Fabrikalarında İş Tanımları :
Docker: Fabrikaya gemilerle gelen balıkları kasalara yükler.
Fish-line ve process: Burada fabrikaya gelen balıkların temizlenir ve işlenir.
Grader: Line sonrası grader temizlenen balıkları etinin kalitesine ya da balığın cinsine göre ayırır.
Freezer ya da Fresh-Frozen: Temizlenen balıkların dondurulması ya da donduruculara dizilmesi.
Case-Up: Dondurulan havyar ve balıkların paketlenmesi.
Canning: Temizlenen balıkların konservelenmesi.
Egg-Room: Havyar odasıdır. Burada genelde hafif işler olur ve bayanlar çalışır.
Crab: Yengeç departmanıdır. Burada canlı gelen yengeçler kırılarak temizlenir.
Fabrika işlerinin detaylı açıklaması:
Docker:
- Gerektiğinde geminin ambarına inip balıkların pitching yapılması veya vakum ile çekilmesi.
(Değerli balıklar pitching ile toplanır örn: BlackCod, Halibut, Sockeye Red Premium)
- Gemiden indirilen balıkların cinslerine göre ayrılması (Grade) ve Todlara yüklenmesi
- Todlara balık yüklenirken buz atılması ve kapaklarının kapatılması
- Forklift veya Transpalet ile çekilip istiflenmesi
- Yengeç artıklarının tekne ile açıkta boşaltılması.
- Gerekli dock temizliğinin sağlanması
- Gemi bakım onarımına yardımcı olmak.
Not: Dockta çalışanlar işe her zaman öbür departmanlara göre işe 1-2 saat erken gidip balıkları processe hazırlarlar.
Fish-Line ve Process:
a) Salmon Line:
- Pinner: Balık dumperdan line kısmına düştüğünde pinner balığı kafasından line a oturtup kafasının tam olarak düzgün kesilmesini sağlıyor. Pinnerdan sonra line otomatik olarak balığın kafasını giyotin gibi bir makine ile kesiyor. Pinner sonrası line 2 çeşit oluyor:
1) Yarı-otomatik line:
- Dış bıçak: Balık kafası kesildikten sonra sırt üstü line a düşer. Orada ilk sırada dış bıçakçı vardır. Balığın karın kısmını falçta ile kesiliyor. Ve içi açılıyor.
- İç çekici: Balığın dışı kesildikten sonra iç organları 2 ya da 3 kişi tarafından temizleniyor. Bu işlem el ile balığın içi çekilerek yapılıyor.
- İç bıçak: Balığın içi temizlendikten sonra kan zarını kesiyor.
- Vakumcular: Balığın içine vakumlu hortumu sokup balığa hasar vermeden kanları temizleniyor. İki tür vakum ya da hortum vardır. Birincisi kafa hortumu yani balığın kalbini alan hortum diğeri ise iç hortum yani bütün kanı alan hortum.
Bu lineda graderlar dahil 15-20 kişi çalışıyor. Genelde fabrikalarda bu linelardan 2-3 tane bulunmaktadır. Yani somon departmanında toplam 50-60 kişi çalışmaktadır.
2) Tam-otomatik line:
İçinde 5e yakın bıçak olan ve yarı otomatik lineda kişilerin yaptığı bütün işleri tek başına yapan bir makinedir. Burada Pinner dışında Kontrolör ve Kaşıkçı denen 2 grup çalışır. Kontrolör balıklarının makine tarafında iyi temizlenip temizlenmediğine bakar. Eğer temiz değilse balıkları kaşıkçılara yollar. Kaşıkçılarda ellerindeki kaşıklarla balığın içini temizlerler.
b) GreyCod ve LingCod line:
Dumperdan havuza dökülen balıklar daha sonra kafa kesme makinesine gelir kesildikten sonra kesilen kafalar ayrı bir todta biriktirilir. Vücutlar ise lineın devamındaki havuza dökülür. Burada 2 işçi tarafından karınları kesilir. 4 işçi tarafından iç organları alınır. Daha sonra temizlenen balıklar filet makinesine line yardımıyla geçer. Burada 1 işçi balıkları aynı yöne bakacak şekilde düzelterek operatöre verir. Operatör balığı filet makinesine besler. Filler makinesine giren balık 2 ayrı fillet halinde kılçığı temizlenmiş şekilde çıkar. Ve deri yüzme makinesi ile derileri yüzülür. Derisi yüzülenleri 1 kişi line a koyuyor ve filetlin son rötuşları yapılıp kötü olan yerleri ayıklanıyor. Filletler grade edildikten sonra 7.5kglık paketler yapılıp Plate-freezerlara yollanıyor. Bu lineda graderlar, kafaların temizlenmesi ve balıkların paketlenmesi dahil 80-90 işçi çalışıyor.
c) P.O.P ve N.O.P: Kafa makinesinde kafaları kesilen balıklar linelara besleniyor. Küçük balıkların kafaları elle kesiliyor. Burada lineda çalışan işçiler kafaları temizleyip ufak bir balık olduğu için balığın içini yarmadan elle temizleyebiliyorlar. Daha sonra bunlar 44lblik yani 20kglık tepsilere dizilip dondurulmaya yollanıyor. Bu kısımda ortalama 45 kişi çalışmaktadır.
Grader:
Graderlar lineların sonunda balıkları cinsine ve etine göre ayırırlar. Bazı fabrikalarda bu iş otomatik bir şekilde makine tarafından yapılır. Her balık için farklı bir uygulama ve kriter vardır fakat örnek verecek olursak.
Chum Salmon: Ağırlığına göre genelde -6, 6-9 ve 9+ şeklinde ayrılır. Etine göre ise Pale ve Red olmak üzere ikiye ayrılıyor. Yani Chum Salmon toplam 6 şekilde grade edilir. BlackCod ise 1-2,2-3,3-4,5-6,6-7 ve 7+ şeklinde ağırlığına göre ayrılır ve grade edilmiş balıklar toplamda 50lb olacak şekilde paketlenir.
Aralarında en farklı grade filet gradedir. O da filetlerin ağırlığına göre 4-8,8-16,16-32 oz. olarak ayrılır. Bunlarda 7.5kg olacak şekilde paketlenir.
Freezer ve Fresh-Frozen:
Freezer departmanı hemen hemen her fabrikada farklılık gösterir. Fabrikanın işleyişine ve balığın çeşidine göre değişir. Bazı fabrikalarda bu işi Case-up’ta çalışanlar yapar. Bazı fabrikalarda ise 2 tane farklı departman halinde olur. Belt-freezer ve normal freezer olmak üzere. Fabrikadaki diğer departmanlara göre daha kolaydır fakat soğuk olduğu için biraz zorluğu bulunmaktadır.
Canning:
Konserve departmanı artık birçok fabrikada olmayan bir departmandır. Asıl amacı değeri düşük balıklardan yararlanmaktır. Bu şekilde normal şeklinden daha yararlı bir hale geliyor. Konserve departmanlarında 20-30 arasında işçi çalışmaktadır. Burada ki işler konserve içine balık koymak, içindeki pislikleri cımbızla almak ve konserveyi kapamak gibi çeşitli işler bulunmaktadır.
Egg-Room:
Egg-room yani havyar odası fabrikanın en temiz ve en itina gösterilen kısmıdır. Burada ki işlerin hemen hemen hepsi hafif işlerdir. Bu aşama çok hassas ve çok itina gerektirir. Fishhouse tan gelen yani balık işleme bölümünden gelen balık yumurtalarının işlendiği yerdir. Burada yaklaşık 30 kişi çalışır. Burada en ağır sayılabilecek iş fishhouse tan gelen yumurta dolu sepetleri kaldırma işidir. Diğer işler ise cımbızla havyarın içindeki zarları almak, kutuların kapaklarını kapamak, kutuları dizmek, gelen sepetleri yıkamak vs. Bu departmandaki neredeyse bütün çalışanlar bayandır. Alaska’ya gitmeyi düşünen bütün bayanlar bu departmana alınır. Eğer departman dolu ise ikinci alınacakları yer freezerdır.
Crab:
Yengeç işlenmesi gerçekten kolay ve yorucu olmayan bir iştir. Tek kötü kısmı yengeçlerin elinize canlı gelmesi onları sizin öldürmeniz. Sivri dışa çıkık demir bir çubuğa yengecin kafasını vurup üstünü kırıyorsunuz sonra içindeki pislikleri temizleyip bacakları ile birlikte line kısmına atıyorsunuz. Bu departmanda yengecin yoğunluğuna ve iş durumuna göre değişmektedir fakat ortalama 10-20 işçi çalışmaktadır.


Alaska Work and Travel programinda genelde daha çok para kazanmak için tercih edilir ama beklentiler doğru belirlenmez ise başkalarına göre çok iyi bir gelir bile sizin hüsran ile dönmenizi engellemeyebilir. Hepiniz mutlaka duymuşsunudur Alaska’da bir yazda 10 bin hatta 12 bin dolar kazanan WAT öğrencilerini. Bu doğru mu ? evet doğru ama kaç kişi bu kadar iyi bir kazanç ile ayılıyor Amerika’dan , neden o kadar öğrenciden sadece bir kaçı bu kadar yüksek gelir elde ediyor ona bakmak lazım. wat 2009 için de wat 2010 için de bu geçerlidir. Alaska’da çok iyi para kazanmak için bir çok şartın sizin lehine çalışması lazım ve siz de iyi çalışıp çalışmaya dayanıklı olmanız lazım.



Work and Travel şartları ve iyi para kazanmak için gereken bu şartlar nedir?


1- Balık Sezonu : Work and Travel Alaska programında kazanacağınız para çok büyük ölçüde balığa yani balık sezonuna bağlıdır. Eğer balık sezonu 2005 yılındaki gibi iyi ise çalışma şansı daha çok bulursunuz, eğer 2006′daki gibi kötüyse de o zaman çok fazla saat alamazsınız. 2009 sezonu iyi bekleniyor.
2- Fabrika Seçimi :
a- Sezon Başlangıç Tarihi:
b- Transfer :

3- İyi Çalışmak :


Alaska’da kazancağınız para ve overtime hesaplamalarını overtime nasıl hesaplanır başlığında bulabilirsiniz.
Soruna gelelim : Günde 15 saat çalışırsan haftada 105 saat eder. Saat ücretine de 8 dolar diyelim.
40 saat regular yani normal saat ücreti 40 x 8 = 320 $
65 saat overtime yani fazla mesai ücreti 65 x 8 x 1,5 = 780 $
toplam 1100 dolar eder.
Ama unutmayın ki hem bu kadar çalışma şansı her zaman bulamazsınız , hem de böyle yoğun ve yorucu tempoya uzun süre dayanamayabilirsiniz.


Vize görüşmesi için en az orta derecede ingilizce lazım evet . ingilizcesi hiç olmayan birinin vize alması çok çok zordur. Bence alamaz , vize memurunun çok iyi tarafına denk gelmediyse.


Work and Travel Alaska ve Work and Travel Amerika icin MSN , e-mail ve ogrenciler numalarindan ulasabilir , sorularinizi sorabilirsiniz. Work and Travel 2010 icin tavsiyelerimizi almadan karar vermeyin . WAT destek hattimizda ulasabilirsiniz
Telefon : 0505 950 9774 Avea Ogrenci
MSN : workandtravelalaska@msn.com
MSN ve Mail
msn@workandtravelalaska.net
wat@workandtravelalaska.net
info@workandtravelalaska.net
MSN ve Mail
msn@workandtravelalaska.net
wat@workandtravelalaska.net
info@workandtravelalaska.net


http://www.facebook.com/workandtravelalaska