2 sonuçtan 1 ile 2 arası

Konu: Yüzgeçlerin Balıkları Tanımlamadaki Önemi

  1. #1
    Reİs cumhur gezen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Mar 2008
    Yaş
    53
    Mesajlar
    2.690
    Tecrübe Puanı
    0

    Yüzgeçlerin Balıkları Tanımlamadaki Önemi

    Yüzgeçlerin Balıkları Tanımlamadaki Önemi (I) - 03-05-2007, 03:01 PM

    Balık yada herhangi bir organizmayı tanımlarken bakılan en önemli konu meristik, yani sayılabilir özelliklerdir.

    Balıklarda meristik karakterler yüzgeç ve içeriğindeki ışın sayısı, yanal çizgi boyunca ve sırttan karına kadar pul sayısı ve omur sayısı gibi bazı özellikler olup tanımlamada en çok kullanılan öğelerdir.

    BURADA VERİLEN BİLGİLERİ TÜR TAYİN ANAHTARLARINDA KULLANABİLİRSİNİZ.
    DENİZLERİMİZDE YAŞAYAN KEMİKLİ BALIKLARIN FAMİLYA (AİLE) TAYİN ANAHTARI

    Sırt Yüzgeci Sayısı
    Sırt yüzgeci sayısı pek çok balığı birbirinden ayırmada en etkili yöntemdir. Pek çok uzman bile, denizde kepçeyle yakaladığı 1-5 cm arasında boya sahip yavru balıkları incelerken rengi ve genel şekline bakarak yanılmaktadır. Örneğin levrek, kefal, istavrit, palamut, lüfer ve tirsi yavruları hemen hemen birbirine benzer.
    Fakat daha dikkatle bakıp sırt yüzgeçleri incelendiğinde yavaş yavaş alternatifler azalarak türü doğru tanımlamaya gidebiliriz.

    Balıklarda sırt yüzgeci, 1, 2 yada 3 adet olabilir. Bunun yanında hiç sırt yüzgeci bulunmayan balıklar da vardır.

    Sırt Yüzgeci Bulunmayan Balıklar:

    Bunlardan bazılarında sırt yüzgeci şekil veya yer değiştirmiş olduğundan sanki yokmuş gibi görülür.
    Örneğin, Kalkan, Pisi ve Dil balıklarında sırt yüzgeçleri yana doğru kayıp yan yüzgeçe dönüşmüş, Vatoz, Fulya, Rina ve Manta'da kuyruğa doğru kayarak ya tamamen yok olmuş ya da küçülmüştür.

    --
    Kalkan, Pisi ve Dil Balığı

    --
    Vatoz, Fulya ve Manta

    Bir Adet Sırt Yüzgeci Olan Balıklar:

    Pek çok balıkta tek bir sırt yüzgeci vardır. Kimi balıklarda bu yüzgecin önünde bir yada daha fazla sayıda sert ışın (diken) bulunurken (Sinarit) bazılarında tamamen yumuşak ışınlardan (Tirsi) meydana gelir.
    --

    Yine; lambukadaki gibi başa yakın bir yerden başlayıp kuyruğa kadar uzayan uzun bir sırt yüzgeci olabileceği gibi Yayın balığında olduğu gibi ufacık bir flama şeklinde de olabilir.
    -

    İki Adet Sırt Yüzgeci Olan Balıklar:

    Yakından tanıdığımız pek çok balığın sırtında sırt yüzgeci vardır. Bunlar arasında Levrek, Kefaller, Gelincik, Bakalyaro, İstavrit, Lüfer, Palamut, Ton, Köpek Balıkları ve daha pek çok türü sayabiliriz.
    ---

    Çoğu balıkta ikinci yüzgeç normalken birinci yüzgecin boyut ve yapısında değişiklikler görülür.

    Örneğin; Akya ve Çıplak balığında aralarında bağlantıyı sağlayan hiç bir zar bulunmayan dikenler halinde, Yaladerma da ise her birinin kendine ait ayrı zarı varmış gibi, Lüferde oldukça alçak, Kefal, Barbunya ve Levrekte ayrı ve sert ışınlarla desteklenmiş şekilde olabilir.
    -
    Akya ve Barbunya

    Üç Adet Sırt Yüzgeci Olan Balıklar:

    Yakından tanınan yada sık rastlanan üç sırt yüzgeçli balık grubu iki tanedir.

    Bunlardan birincisi hekesin bildiği Mezgit, Morina, Tavuk balığı ve benzerlerinin bulunduğu grup diğeri ise Pullu Horozbina balıklarıdır.
    --
    Morina, Mezgit ve Tavuk Balıkları

    -
    Pullu Horozbina Türleri

    -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Baliklarda Kuyruk Yüzgeci
    Balıkların kuyruk yüzgeçi onları tanımlamada kullanılan önemli işaretlerden biridir.

    Başlıca kuyruk yüzgeci tipleri şunlardır;

    1- Heteroserk (farklı loblu) (A)

    2- Homoserk (eş loblu) (B;C;D;E)


    Farklı Loblu (Heteroserk=heterocerque) Kuyruk Yüzgeçleri

    Alt ve üst iki lob (parça) dan oluşan ve parçaları birbirinden farklı uzunlukta olan kuyruk yüzgeçlerine farklı loblu kuyruk yüzgeci adı verilir.
    Köpek balıkları ve Mersin balıklarında bu tip kuyruk yüzgeci görülür.
    Eş Loblu (Homoserk= Homocerque) Kuyruk Yüzgeci

    Eğer kuyruk yüzgeci yuvarlak veya birbirine eşit olan parçalı olarak bulunuyorsa, bu tip kuyruk yüzgecine eş loblu kuyruk yüzgeci denir.

    Hemen hemen tüm kemikli balıklarda kuyruk yüzgeci bu şekildedir.
    Homoserk kuyruk yüzgecleri içerisinde şayet omurlar hiç bir kıvrım yapmadan kuyruk yüzgeci sonuna kadar uzanıyor ve yüzgeç yuvarlak yada sivri bir yelpaze biçiminde bitiyorsa buna tek loblu (difiserk) kuyruk yüzgeci denir.
    (Yukarıdaki şekil B ve D)


    Balıklarda Göğüs Yüzeçleri (Pectoral Yüzgeçler)
    Göğüs yüzgeci yada bilimsel söylenişiyle pectoral (okunuşu pektoral) yüzgeçler, başın hemen arkasında bulunurlar. İnsanın kollarına denk gelir ve çoğu balıkta denge görevi görür.
    Bazı balıklar ileri geri hareket ve dönüş için de göğüs yüzgelerinden faydalanır.

    Kalça yada karın yüzgeci denilen üzgeçlerle birlikte çift yüzgeçlerden biri olup konumu ve yapısı yönünden farklılıklar gösterir. Balıkların tanınmasındaki rolü çok azdır.

    Şekli yuvarlaktan orak biçimine hatta ip gibi uzun şekle kadar değişir.

    Bu yüzgeçlerin önemli görevlerinden biri de aşağı - yukarı yüzmede yardımcı olmaktır. Balıklar hızlı yüzerken ise bedenlerine yapışır. Dinlenme halindeki balıklarda ise yavaş yavaş hareket ederek solungaçlardan çıkan suyun itme gücünü önlerler.
    Deniz iğnesinde bu yüzgeçlerin bir saniyedeki hareket sayısı 15-20 ye çıkabilir.

    İlkel balık gruplarında saplı (Latimeria chalumnae gibi) gelişmişlerde ise sapsız ve çoğu kemikleri birbirine kaynamış durumdadır.


    Orkinos ve istavritte orak biçiminde, kaya balığında ise yuvarlaktır. Çatal morina yada gelincik diye bilinen balıklarda ve büyük kurdela balığında bir bıyık gibi iplik halindedir.


    Karın (Kalça) Yüzgeci (Ventral yada Pelvic Yüzgeç)
    İnsanlardaki bacaklara denk gelen yüzgeçlerdir. Göğüs yüzgeçleri gibi ana görevleri denge sağlamak olup bazı balıklarda bulunmazlar.

    Şekilleri ve bulundukları konum balık türünden türüne değişkendir. Bazı balıklarda kopulasyon (üreme) organına dönüşmüştür. (Mesela erkek lebistes, kılıç, moli (poecilidae) ve köpek balığı ve vatoz gibi)
    Karın yüzgeçleri tek başına balıkları tanımada fazla bir öneme sahip değilse de;
    Göğüs yüzgecine göre konumu önemli bir ayırt edici özelliktir. Çoğu balıklarda gğüs yüzgeçleri önde, karın yüzgeci arkada iken bazılarında aynı hizada ve bazı türlerde ise karn yüzgeci göğüs yüzgecinden ön taraftadır.


    YÜZGEÇLERİN YAPISI

    Kıkırdaklı balıklarda yüzgeçlere dışarıdan bakıldığında hemen hemen benzer bir yapı görülür. Şekilleri her ne kadar farklı olabilse de kıkırdaktan oluşan iskeleti genelde belirgin değildir.

    Kemikli balıklarda ise içerideki iskeleti oluşturan yüzgeç ışınları net olarak görülebilir. Yüzgeç bu ışınlar ve arasındaki zardan oluşan bir yapı halidedir.


    Yüzgeç iskletini oluşturan dikenler yada doğru ifadesiyle yüzgeç ışınları iki tiptedir.
    1- Yumuşak (saçaklı): Bunlar dipte bir kaideyle başlarlar ve uca doğru süpürge gibi saçaklanırlar. Yağ yüzgeci (adipöz) hariç tüm yüzgeçlerde bulunurlar.
    2- Sert (dikenimsi): Yukarıdaki şekilde önde görülen ve balık yakaladığımızda sık sık elimize batan yüzgeç ışınlarıdır. Çoğunlukla Sırt ve Anal yüzgelerin önünde bulunurlar.
    Balıkları en iyi ayırt etme yollarınan biri balığın sırt ve anal yüzgecindeki sert ve yumuşak ışınların sayısıdır.
    Bunlar yakın değerlerdeyse başından kuyruğuna kadar pul sayısı sayılarak sonuca ulaşılabilir.

    Bu konunun henüz başındayken balıklardaki yüzgeçlerin adlarını da tek tek anlatmakta yarar vardır:

    Balıklarda yüzgeçler ilk olarak iki gruba ayrılır;

    1- Tek Yüzgeçler: Balığın sırtında yer alan sırt yüzgeci (dorsal yüzgeç) ile atta kuyruğa yakın yer alan anal yüzgeçler simetrik eşi bulunmayan, fakat sıralı halde sayıları değişken olan yüzgeçlerdir. Kuyruk yüzgeci de (Kaudal yüzgeç) tek yüzgeçlerden biridir.

    2- Çift Yüzgeçler: Balığın kafasının arkasında iki yanda yer alan göğüs yüzgeçleri (pektoral yüzgeç) ile karnında yer alan yeri başın altından kuyruğa doğru değişik mesafelerde bulunan karın yada daha doğru ifadesiyle kalça yüzgeci (pelvik yüzgeç) balığın üzerinde simetrik olarak yerleşmiş bir eşi bulunan çift yüzgeçlerdir.


    Yakup ERDEM
    1965 / Samsun
    http://www.baliktayiz.com/forum/showthread.php?t=600


    not: balıktayız com dan alıntıdır.hocamıza vermiş olduğu değerli bilgilerden dolayı teşekkür ederiz.
    ".. Aptallığın en büyük kaniti aynı şeyi defalarca yapıp" farklı" bir sonuç almayı ummaktır.."

    Albert Einstein




  2. #2
    ___BALIKCI FORUM___ aFaLa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2008
    Yaş
    56
    Mesajlar
    12.942
    Tecrübe Puanı
    2443

    Standart

    teşekkurler cumhur....





    Büyük balık küçük balıktan uzun yaşar
    Metabolizması yüksek balık düşük olandan uzun yaşar
    Soğuk sudaki balık sıcak sudakinden uzun yaşar


Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Deniz Balıkları -3-
    By Hıcaz in forum Deniz Balıkları
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 19.03.09, 18:44

Bu Konudaki Etiketler

Bookmarks

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  
BALIKCI FORUM